Sarkozy breekt in direct debat zijn tanden op ‘pudding’ Hollande

Minimaal een gelijkspel, dat was het doel van François Hollande in zijn enige debat met Nicolas Sarkozy. Dat is gelukt. Zelfverzekerd leeft de socialistische uitdager naar de verkiezingen zondag toe.

President Sarkozy (rechts) en zijn socialistische uitdager Hollande maakten elkaar gisteren zware verwijten in het enige tv-debat voor de Franse presidentsverkiezing komende zondag. Foto AFP

‘Moi, président de la République…’ Als ik president van de republiek zou zijn. Zestien keer sprak de socialist François Hollande rustig en zelfverzekerd dat zinnetje uit aan het eind van het bijna drie uur durende debat met president Nicolas Sarkozy, gisteravond op de Franse televisie. Veel waarnemers verwachten dat dit het fragment is dat in de herinnering blijft hangen. Het klonk als een eedaflegging, en het zinnetje circuleerde vanochtend al op het internet in een remix van ‘Around the World’ van het Franse elektropopduo Daft Punk.

Sarkozy had aangekondigd dat hij de „zwakke Hollande” zou „verbrijzelen” in het debat, iets wat hij ook nodig had om zijn achterstand van zes tot acht procentpunt in de peilingen goed te maken. Dat gebeurde niet. „Ik heb voor het eerst iemand zijn tanden zien breken op een pudding”, zei een commentator achteraf, verwijzend naar de bijnaam flanby, waarmee Hollande door aanhangers van Sarkozy wordt vergeleken.

Hollande was bij momenten veel offensiever dan waarnemers hadden verwacht en bepaalde vaker dan Sarkozy het tempo van het debat. Op geen enkel moment kon Sarkozy uitpakken met zijn hervormingen die wel zijn geslaagd, zoals de verhoging van de pensioenleeftijd of de verzelfstandiging van de universiteiten. De meeste commentatoren hielden het daarom achteraf op een match nul, het gelijkspel waarop Hollande minstens mikte om zijn voorsprong in de peilingen te behouden.

Hollande gebruikte de stijlfiguur in zijn slotwoord niet om nieuwe voorstellen te doen, maar om zich af te zetten tegen het beleid van Sarkozy, benadrukkend wat hij allemaal niet zou doen. Hij zou als president geen partijbijeenkomsten houden op het Elysée, niet de directeuren van tv-zenders benoemen, niet de strijd aangaan met onafhankelijke rechters, niet de rijken bevoordelen, zijn premier niet bestempelen als ‘medewerker’.

Hiermee werd het zinnetje illustratief voor het bij momenten erg pittige en gespannen debat, waarin de deelnemers elkaar beschuldigden van arrogantie. Hollande viel Sarkozy aan op zijn stijl en zijn resultaten, waaronder verdubbeling van de werkloosheid en een fors oplopende staatsschuld. Sarkozy probeerde de onuitvoerbaarheid aan te tonen van de economische plannen van Hollande, die uitgaat van een jaarlijkse economische groei van 2,5 procent, en zinspeelde op zijn gebrek aan bestuurlijke ervaring en onduidelijkheid over bijvoorbeeld kernenergie of immigratie. De president bestempelde zijn socialistische uitdager herhaaldelijk als leugenaar en beschuldigde hem van laster, totdat Hollande riposteerde dat die beschuldiging „uit uw mond een beetje belachelijk begint te klinken”.

Iets meer dan 18 miljoen Fransen volgden het debat, 2 miljoen minder dan vijf jaar geleden, toen Sarkozy het opnam tegen de socialist Ségolène Royal. De kijkers kregen deze keer erg veel cijfers te verwerken (137 in totaal), soms op een belerende toon, en het waarheidsgehalte van het cijfermateriaal werd vaak betwist. „Ik ben uw leerling niet”, zei Sarkozy tegen Hollande, in een herhaling van het zinnetje waarmee de socialist François Mitterrand scoorde in het debat van 1981 tegen zittend president Valéry Giscard d’Estaing.

Voor Sarkozy kwam het erop aan zoveel mogelijk kiezers van het rechts-nationalistische Front National en de centrumpartij Mouvement Démocrate voor zich te winnen. Volgens de eerste reacties is hij daar onvoldoende in geslaagd. Woordvoeders en sympathisanten van het FN verkondigden net als Marine Le Pen blanco te zullen stemmen. Oud-minister Philippe Douste-Blazy, de nummer twee van MoDem, zei vanochtend zeker niet voor Sarkozy te zullen stemmen. François Bayrou, die namens MoDem 9,1 procent kreeg in de eerste ronde, zou later met een advies komen. Hij nam al eerder afstand van Sarkozy.