Nu nog internationaal een rol van betekenis voor Ajax

Na prolongatie van de landstitel, gaat Ajax ook in Europa op zoek naar succes. Waarschijnlijk zonder ervaren krachten als Jan Vertonghen. „Je moet weer opnieuw beginnen.”

Voor André Ooijer was het alweer de zevende keer dat hij met de kampioensschaal van het veld stapt. Wie anders dan de 37-jarige verdediger, dit seizoen vooral ‘aanvoerder van de kleedkamer’, kan met al zijn ervaring beter oordelen over de mogelijkheden die deze selectie van Ajax heeft. Maar net als hij aan een betoog begint over de „rek” die er nog in deze groep zit en de „potentie” bij de jonge Ajacieden, roept Jan Vertonghen – de echte aanvoerder – dat hij naar de kleedkamer moet komen. Daar is het feest. En weg is Ooijer, die na dit seizoen stopt met profvoetbal.

Ajax behaalde gisteravond voor de tweede keer op rij de landstitel en vierde dat in de sfeervolle duisternis (licht uit, spot aan) van de Arena. Het laatste puntje dat voor het kampioenschap nodig was, werd ruimschoots gehaald. In een eenzijdige kampioenswedstrijd kon VVV niet meer kon doen dan het feest mede mogelijk maken (2-0). Siem de Jong, die openlijk hengelt naar de aanvoerdersband volgend seizoen, scoorde twee keer. Vertonghen speelde soeverein als opkomende libero en toonde opnieuw aan dat de eredivisie voor hem een maatje te klein is.

Met de ambiance van gisteravond is het begrijpelijk dat een tegenstander met geringe ambitie het veld in Amsterdam betreedt. Maar het was de laatste weken te merken dat bezoekende ploegen in de Arena totaal niet het gevoel hadden dat er iets te halen viel. Ajax is in een paar maanden opgeklommen van het lachertje in de eredivisie tot de meest stabiele en vaardigst voetballende ploeg in Nederland. Langzaam dringt de vraag zich op waar de grenzen liggen voor Ajax, dat voor het eerste sinds 1996 onder trainer Louis van Gaal de landstitel prolongeert.

Vertonghen zei in zijn euforie gisteravond dat er volgend seizoen opnieuw „een schaaltje bij komt”. De laatste ploegen die in Nederland meer dan twee keer achter elkaar landskampioen werden, hadden ook internationaal succes. PSV (eind jaren tachtig) en Ajax (midden jaren negentig) wonnen het belangrijkste Europese clubtoernooi in hun periode van nationale suprematie. Halverwege het vorige decennium liep PSV, dat toen vier keer achter elkaar kampioen werd, nog eens op een haar na de finale van de Champions League mis.

Maar trainer Frank de Boer, die kort nadat hij door zijn spelers in bad was gegooid alweer de pers te woord stond, weet dat de wetten van het internationale topvoetbal hard zijn. Met de huidige groep zit een Europese stunt er misschien over twee jaar in, zei hij vorig najaar bijvoorbeeld na de verloren Champions League-wedstrijd, uit tegen Real Madrid. „Als je bij elkaar blijft”, voegde hij daar aan toe. Maar dat is meteen de tragiek van het Nederlandse voetbal: door gebrek aan financiële slagkracht kunnen ook topclubs hun talenten niet behouden. Topspelers zullen altijd kiezen voor het grote geld in het buitenland.

Zelf noemt De Boer het „eventuele” vertrek van Vertonghen en Gregory van der Wiel de belangrijkste bedreigingen voor de landskampioen, maar hij wil niet zomaar voorbijgaan aan Ooijers afscheid. „Een hele grote hap uit het team, omdat zij internationaal gelouterde spelers zijn die je niet eventjes kunt vervangen. Maar goed, dit is zoals Ajax het vaker heeft meegemaakt. Daar hoeven we niet heel moeilijk over te doen. Alleen moet je wel weer een nieuw proces beginnen. Dat kan ook hartstikke leuk zijn.”

Het vertrek van rechtsback Van der Wiel is makkelijker op te vangen dan dat van aanvoerder Vertonghen. Bij Ajax loopt geen natuurlijke opvolger van de Belgische centrale verdediger rond, of Daley Blind moet in één zomer een aantal eigenschappen krijgen van zijn vader Danny, Ajax-aanvoerder in de succesvolle jaren negentig.

Wel lijkt Ajax volgend seizoen verzekerd van het beste middenveld en de beste aanval in de eredivisie. Natuurlijk moet de technische staf een plaats vinden voor Siem de Jong, die zijn spitspositie hoogstwaarschijnlijk zal moeten afstaan aan de gisteren gretig ingevallen IJslander Kolbeinn Sigthorsson. Het inpassen van De Jong hoeft geen probleem te zijn, maar dan moet de zoektocht naar het ideale middenveld niet opnieuw een half seizoen duren.

Voor de derde keer achtereen heeft Ajax nu de jackpot van de Champions League binnen. De concurrentie is daarmee ook op financieel gebied verder op achterstand gezet, maar De Boer relativeert de kans op langdurige suprematie van Ajax. „De ontwikkeling bij jonge spelers kan bij anders clubs ook heel snel gaan. We dachten allemaal dat Feyenoord dit seizoen niet bovenin zou meedoen, maar zij staan nu vast op de tweede plek.”

Natuurlijk is zijn ploeg ook volgend seizoen titelfavoriet, zei De Boer gisteren. „Dat is Ajax altijd.” Nu nog een rol van betekenis in de Champions League.

(M.m.v. Arman Avsaroglu)