Hunkeren naar een onomstreden winnaar

Woede overspoelde literair Amerika toen de Pulitzer Prijs voor fictie dit jaar voor het eerst sinds 1977 niet werd uitgereikt. En waarom gebeurde dat eigenlijk niet, vroeg NRC-Boeken medewerker en schrijver Auke Hulst zich af. Is het werkelijk zo treurig gesteld met de Amerikaanse literatuur?

Het was wereldnieuws, ook buiten literaire kringen: voor het eerst sinds 1977 werd de Pulitzer Prijs voor fictie niet uitgereikt. Waarom is onduidelijk – het bestuur dat de uiteindelijke beslissing neemt heeft zwijgplicht –, maar het weerhield de boekenwereld er de afgelopen week niet van om grote woorden te gebruiken. Dit was een klap in het gezicht van Amerikaanse auteurs. Of erger: een signaal dat het literaire bedrijf niet alleen economisch maar ook creatief op een faillissement afstevent.

De realiteit is minder spectaculair. In een kleine honderd jaar is de Pulitzer voor fictie al elf keer niet uitgereikt, zoals ook in andere categorieën geregeld geen winnaar te vieren valt. Zo was er dit jaar evenmin een prijs voor editorial writing, al hoor je daar niemand over. De Pulitzers, jaarlijks eenentwintig, grotendeels journalistieke accolades, werden ingesteld in 1917 door de puissant rijke uitgever Joseph Pulitzer, die daartoe een donatie deed aan Columbia University. (Pulitzer bedreef riooljournalistiek van het modderigste soort – de donatie was vooral bedoeld om zijn reputatie te redden, hetgeen aardig gelukt is.).

In literaire blogs is vooral de drie juryleden – romanschrijver Michael Cunningham, recensent Susan Larson, en academica Maureen Corrigan – kwalijk genomen dat een keuze is uitgebleven. Tot eigen schrik en verbijstering, zoals Corrigan in verschillende media liet weten. De jury heeft slechts de taak drie boeken voor te dragen, soms met een warme aanbeveling voor een favoriet, waarna de stemgerechtigde leden van het Pulitzer-bestuur tot een meerderheidsbesluit moeten komen. Slechts één ding kan met zekerheid gezegd worden: de drie genomineerden boeken – The Pale King van David Foster Wallace, Swamplandia! van Karen Russell en Train Dreams van Denis Johnson – hebben geen van allen op een meerderheid mogen rekenen.

U kunt het hele artikel hier lezen en de boeken bestellen.

Op YouTube staat een bespiegeling op de uitreiking:

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 27 april 2012, pagina 12 - 13.