De zware voice-over als trekpleister - hoe de trailer een genre werd

De trailer was ooit simpel reclame voor een film. Inmiddels is de filmtrailer zelf een evenement. Filmrecensent Coen van Zwol verzamelde voor NRC Handelsblad een achttal klassieke filmtrailers uit de afgelopen 65 jaar.

Ooit was het reclame voor een nieuwe film die bioscopen achter films plakten – vandaar de noemer ‘trailer’. In 1913 werd de filmtrailer geboren als een “volstrekt nieuwe en unieke stunt” waarmee filmketen Loew flink dacht te kunnen bezuinigen op billboardreclame.

Van trailer naar teasers, featurettes en virals

Bijna een eeuw later is een filmtrailer voor een beetje Hollywoodfilm zelf een evenement. Trailers worden wereldwijd gelanceerd in nauwkeurig gesynchroniseerde internetoperaties. Om de aandacht vast te houden komen telkens nieuwe brokjes en snippertjes vrij: teasers, trailers, featurettes, virals, spoofs. Een ontwikkeling die zich de afgelopen zes decennia voltrok is hier chronologisch op een rij gezet. Te beginnen vlak na de Tweede Wereldoorlog

The Bishop’s Wife uit 1947 heeft een trailer die veel over het genre zegt. Sterren die in een trailer hun volgende film aankondigen zijn in dit jaar al zo’n cliché dat Cary Grant, David Niven en Loretta Young hier van de set lopen en weigeren mee te werken.

De ultieme klassieke filmtrailer stamt uit 1955 en is van Blackboard Jungle. Eerst een muzikaal intro en een zware voice-over, dan de sterren in chocoladeletters en enkele scenes met passerende kreten als shocking! en startling!

Volstrekt bizar, deze opgefokte flitsmontage die Dr. Strangelove uit 1964 aankondigt, vol mysterieus denderende slogans en contextloze beeldflarden. „Why does dr. Strangelove want … ten females for every male?” Geen vraag wordt beantwoord: de trailer als raadsel.

Werkelijk invloedrijk was Andrew J. Kuehn. Suggestief intro van James Earl Jones voor The Night of the Iguana uit 1964: “One Man. Three Women. One Night.” Collage van filmflarden met erbij gezochte muziek heeft weinig met de film zelf te maken, en wekt de indruk dat het een doorlopende orgie is. “Sinds de man de vrouw kent, was er nooit zo’n nacht.”

Koldertrailer, zoals het hoort bij Monty Python and The Holy Grail uit 1975. Chinees wint auditie voor voice-over. “Je hebt grootse films, zoals The Seven Samurai of Ivan the Terrible. En alledaagse films, zoals Herbie Rides Again, La Notte en The Holy Grail.” Voor intellectuele dwergen die houden van giechelen.

Ridley Scotts minimalistische horrortrailer voor Alien uit 1979 leunt aanvankelijk louter op typografie, een fraai belicht kippenei en sinister aanzwellende muziek.

Een echte blockbustertrailer, baanbrekend omdat hij al zes maanden van tevoren de beste stunts toonde: de verwoesting van het Empire State Building, het Witte Huis en het Capitool. Het publiek stroomde in 1996 toe om Independence Day te zien.

Mark Woollen toont zijn talent voor het oproepen van een stemming, hier een heel onheilspellende voor A Serious Man uit 2009. Het ritmische gebonk van Larry Gopniks hoofd tegen een muur gaat gelijk op met een steeds herhaald “Please, I need help” en „You’re gonna be fine.”

http://www.youtube.com/watch?v=9FYtprwg1As