Een twijfelachtig feestje: de 34e verjaardag van het spambericht

Spam vlees Foto Stephen Dann / Creative Commons Licentie

Een van uw grootste ergernissen is vandaag jarig. Precies 34 jaar geleden, in 1978, werd het eerste spambericht verstuurd. Vierhonderd tot zesentwintighonderd mensen wist het bericht over een open huis ter ere van de lancering van een nieuw computermodel te bereiken.

Het bericht werd verstuurd via de voorloper van internet: ARPANET. Dit systeem voor onderlinge communicatie tussen eenheden van Amerikaanse defensie was toentertijd alleen aangesloten op de westkust van de VS.  Het nieuwe fenomeen - commerciële berichten krijgen zonder dat je daarom had gevraagd - riep onder de ARPANET-gebruikers heftige reacties op. Er werd geklaagd:

I don’t see any place for advertising on the ARPAnet, however; certainly not the bulk advertising of that DEC message. From the address list, it seems clear to me that the people it was sent to were the Californians listed in the last ARPAnet directory. This was a clear and flagrant abuse of the directory!

Maar er was ook een heuse verdediger van het spambericht, Richard M. Stallman:

1) I didn’t receive the DEC message, but I can’t imagine I would have been bothered if I have. I get tons of uninteresting mail, and system announcements about babies born, etc. At least a demo MIGHT have been interesting. (…) 4) Would a dating service for people on the net be “frowned upon” by DCA? I hope not. But even if it is, don’t let that stop you from notifying me via net mail if you start one.

You don’t say ham, say spam!

Het spambericht heeft inmiddels - helaas - een enorme ontwikkeling doorgemaakt, waarin het niet alleen zijn reikwijdte heeft vergroot, maar ook zijn onschuld is verloren. Wie kijkt er tegenwoordig nog op van een mailtje over viagrapillen of penisvergrotende middelen? Ontdaan van de betekenis, is de geschiedenis van het woord spam echter eerder vrolijk dan onaangenaam.

Spam is vernoemd naar het roemruchte vlees uit een blikje, afkomstig uit Amerika. Ook al kennen we het in Nederland alleen als Smac, het vrolijke liedje van de bekende reclame doet vast een belletje rinkelen:

Het blikje vlees, dat al sinds 1937 bestaat, maakt nogal wat los. Er zijn haters en fans. Monty Pyton maakte er in 1970 een sketch over, en heeft daardoor onbedoeld bijgedragen aan het woord ‘spam’ zoals wij dat vandaag de dag gebruiken voor ongewenste e-mailterreur.

Zoals u hoort, wordt het woord spam nogal vaak herhaald - zó vaak, dat vanzelf de connotatie ‘iets tot vervelends toe herhalen’ ontstond. Een internetliefhebber die onderzoek deed naar het woord spam, ontdekte dat het woord in computerkringen is geïntroduceerd door MUD-gebruikers in de jaren ’80. MUD staat voor Multi-User Dungeon en is een afgesloten omgeving waarin gebruikers met elkaar kunnen gamen en chatten. Het woord spam werd door MUD-spelers onder andere gebruikt als een computer overspoeld werd met zoveel gegevens dat-ie crashte.