De Internationale Dag van de Persvrijheid: hier had een Syrische blogger moeten spreken

Hier had vandaag een interview moeten staan met de prominente Syrische blogger Razan Ghazzawi in het kader van de Internationale Dag van de Persvrijheid. Ghazzawi werd echter vorige week gearresteerd en is volgens het Committee to Protect Journalists samen met collega’s voorgeleid voor een militaire rechtbank voor het ‘bezitten en willen verspreiden van illegale informatie’.

REUTERS/David Mdzinarishvili Foto Reuters / David Mdzinarishvili

Hier had vandaag een interview moeten staan met de prominente Syrische blogger Razan Ghazzawi in het kader van de Internationale Dag van de Persvrijheid. Ghazzawi werd echter vorige week gearresteerd en is volgens het Committee to Protect Journalists samen met collega’s voorgeleid voor een militaire rechtbank voor het ‘bezitten en willen verspreiden van illegale informatie’.

Volgens mensenrechtenorganisatie Hivos, die nrc.nl met de blogger in contact wilde brengen, is dat laatste “nooit een goed teken”. En ook zeker geen goed begin van een dag in het teken van het vrij kunnen zeggen en publiceren wat je denkt.

‘In Syrië is geen persvrijheid’

Ghazzawi werkte voor het Syrian Centre for Media and Freedom of Expression (SCM), een mediawaakhond die in het land de censuur en arrestaties van journalisten en bloggers in het land documenteerde. Ghazzawi werd in februari samen met vijftien andere medewerkers gearresteerd, werd later die maand vrijgelaten maar vorige week opnieuw opgepakt.

In Syrië vieren ze vandaag niet de Dag van de Persvrijheid. “Er is geen persvrijheid”, zegt NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants. Dat illustreerde de dood van journalisten als Marie Colvin en Remi Ochlik in februari natuurlijk al, sindsdien is het niet beter geworden. Ook niet na de komst van waarnemers van de Verenigde Naties. Roelants:

“Je ziet dat op de plekken waar waarnemers komen het geweld afneemt. Dat is ook het idee van de missie om zoveel mogelijk voeten aan de grond te hebben zodat het geweld op grotere schaal vermindert. Maar voor meer persvrijheid is een andere atmosfeer in het land nodig, die is niet veranderd. Je ziet wat er met het SCM is gebeurd, die probeerde melding te maken van censuur, en nu zitten de medewerkers vast.”

Ghazzawi werd in december ook al gearresteerd door de Syrische autoriteiten, haar vriendin Jillian York schreef toen dit opiniestuk en profiel over de Syrische blogger:

‘This Account Has Been Suspended’

Met de directeur van SCM, Mazen Darwish, gaat het naar verluidt slecht. Hij zou verzwakt zijn door martelingen en ondervragingen. Na haar arrestatie ging Ghazzawi in hongerstaking samen met haar collega’s uit protest tegen zijn behandeling. De activiteiten van SCM in Syrië zijn inmiddels gestaakt, de site leest al lange tijd: ‘This Account Has Been Suspended’.

Uit het land gevluchte werknemers werken nu vanuit het buitenland. De persvrijheid is ver te zoeken in Syrië, al is dat niet anders dan twee jaar geleden, voor de opstand tegen het regime van president Bashar al-Assad. “Al wordt er nu nog harder aan de touwtjes getrokken”, vertelt Roelants.

‘Zelfs in Tunesië censuur’

Maar beteugelde persvrijheid in de regio is niet iets nieuws. Hoewel de media zich de afgelopen tijd sterk richten op de gebeurtenissen in Syrië, is het met de persvrijheid in andere Arabische landen ook niet goed gesteld. Roelants:

“Iedereen let nu op Syrië en nu chargeer ik een beetje, maar niemand let bijvoorbeeld op de Golfstaten of Saoedi-Arabië. In Tunesië werd vandaag, uitgerekend op de dag van de persvrijheid, de directeur van Nessma TV veroordeeld voor het vertonen van de animatiefilm Persepolis vorig jaar. Wel met een boete en niet met gevangenisstraf, maar in dit land - misschien wel het meest democratische land in de regio - heeft te maken met religieus geïnspireerde censuur. Vergeet ook niet dat bijvoorbeeld Al Jazeera in dienst staat van Qatar, die volgt de lijn van de emir - zijn broer staat aan het hoofd van de organisatie. Daar staan de rode lijnen van de censuur wel wat wijder - zeker voor het Engelstalige kanaal - maar je kunt niet spreken van de Arabische CNN.”