De grens lijkt bereikt voor blinde advocaat

De Chinese dissident Chen Guangcheng liet gisteren weten China toch te willen verlaten uit vrees voor zijn leven en dat van zijn vrouw.

Na een zesdaags verblijf op de Amerikaanse ambassade in Peking is de blinde en zieke Chinese advocaat en dissident Chen Guangcheng (41) gisteren overgebracht naar een ziekenhuis in de hoofdstad waar hij werd herenigd met zijn familie. China eiste daarna excuses van de VS omdat de ambassade Chen had toegelaten.

Volgens de Chinese media heeft Chen „uit vrije wil” het Amerikaans diplomatieke grondgebied verlaten. De Amerikaanse ambassadeur Gary Locke begeleidde Chen persoonlijk naar het ziekenhuis.

Enkele uren na zijn vrijlating maakte de advocaat echter bekend dat hij China wil verlaten uit angst dat zijn familie iets overkomt. De Chinese autoriteiten zouden hebben gedreigd zijn vrouw dood te slaan. Dat dreigement zou Chen te horen hebben gekregen van Amerikaanse diplomaten. In een telefonisch gesprek met het Amerikaanse persbureau AP vroeg hij de VS „mij en mijn familie veilig te helpen vertrekken” .

Chen is in China en de VS een van de bekendste en meest uitgesproken tegenstanders van de uitwassen van de één-kind-politiek, zoals de gedwongen abortussen. Vorige week zondag ontsnapte hij aan zijn bewakers in zijn dorp Linyi, op 600 kilometer van Peking.

Eerder had hij nog kenbaar gemaakt dat hij niet uit was op politiek asiel in de VS, maar op aandacht voor de uitzonderlijk strenge vorm van illegaal huisarrest die hem was opgelegd door lokale autoriteiten in de provincie Shandong.

Met zijn vlucht naar de Amerikaanse ambassade in Peking wilde de blinde mensenrechtenactivist de aandacht vestigen van de Chinese autoriteiten en de wereld op de mishandeling van hem en zijn familie door plaatselijke veiligheidsagenten.

Chinese autoriteiten vielen fel uit naar de VS. Het feit dat Chen toegang had gekregen tot de ambassade en niet was weggestuurd, is volgens China een „totaal onaanvaardbare vorm van inmenging in Chinese binnenlandse aangelegenheden en China eist van de VS excuses”. China wil ook dat de verantwoordelijke diplomaten gestraft worden en dat er garanties komen dat dit soort incidenten niet vaker voorkomt. De VS ontkent dreigementen van China over Chens familie te hebben doorgegeven aan de dissident.

Chen verliet de Amerikaanse ambassade kort nadat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton was aangekomen voor de jaarlijkse Amerikaans-Chinese top over strategische en economische zaken. Achter de schermen hebben de twee landen lang onderhandeld over zijn terugkeer.

Uiteindelijk beloofde China Chen en zijn familie toestemming te geven voor een verhuizing naar een universiteitsstad waar hij zou mogen studeren. Ook zou er een onderzoek komen naar de mishandelingen die hij onderging.

De ‘blote-voetenadvocaat’ uit de provincie Shandong staat bekend als een koppige doorzetter. Via zijn vriend Hu Jia, ook een bekende dissident, had hij eerder laten weten dat hij in China wilde blijven om met zijn familie een „normaal en vrij leven” te leiden.

„Hij was vastbesloten geen politiek asiel aan te vragen in welk land dan ook. Hij wilde in China blijven om door te gaan met zijn acties voor de gewone mensen”, zei Guo Yushan in de Hongkongse krant Mingpao. Guo behoorde tot Chens helpers.

NRC