CIA-moord Pakistan blijft slachtoffers maken. Weduwes nu ook dood

Pakistanen eisen berechting CIA-agent Raymond Davis. Beeld Reuters

De dubbele moord van voormalig CIA-agent Raymond Davis op twee Pakistaanse mannen anderhalf jaar geleden, leidde niet alleen tot straatprotesten en een diplomatieke rel, maar uiteindelijk ook tot de dood van de weduwes en een schoonmoeder.

Op 27 januari 2011 ging bij Davis (37) alles mis wat mis kon gaan. In het verkeer van Lahore, de op één na grootste stad van Pakistan, werd hij naar eigen zeggen overvallen door twee mannen op een motor. Faizan Haider (22) en Muhammad Faheem (26). Hij schoot ze dood en regelde een vluchtauto, die in volle vaart op cosmeticahandelaar Ibad-ur Rehman botste en doorreed, de derde dode. Davis werd niet veel later gearresteerd.

Het incident ontaardde in een diplomatieke rel, omdat het Witte Huis beweerde dat Davis voor het consulaat werkt en daarom strafrechtelijke immuniteit geniet. In Pakistaanse media en later ook de Britse krant The Guardian werd Davis echter als CIA-agent neergezet, iets dat Amerikaanse media dagenlang stilhielden op verzoek van Buitenlandse Zaken.

President Obama stelde via bemiddelaar John Kerry alles in het werk om een proces te voorkomen en Davis uit Pakistan te krijgen. De gemoederen liepen hoog op. Duizenden Pakistanen gingen de straat op en eisten berechting van Davis, die het symbool werd van Amerikaans imperialisme. “Hang Raymond Davis op”, luidde een spandoekspreuk. Enkelen liepen met galgen en brandende poppen. Shumaila Kanwal, de weduwe van Faheem, maakte in dat rumoer een statement. Ze nam rattengif in en gaf op haar sterfbed een tv-interview. “De moordenaar wordt als gast behandeld op het politiebureau. Ik wil bloed en rechtvaardigheid voor het bloed van mijn man.”

Davis werd aangeklaagd voor dubbele moord. Forensisch onderzoek wees namelijk uit dat de Pakistaanse mannen niet geschoten hadden. Waarom Davis wel op hen schoot, blijft onduidelijk. Hij houdt het op zelfverdediging in reactie op een poging tot beroving, maar er zijn ook bronnen die beweren dat de mannen hem volgden in opdracht van de Pakistaanse inlichtingendienst ISI. Formeel is dat een bondgenoot van de CIA, maar de verhoudingen zijn uiterst gespannen en de samenwerking is een doorn in het oog van de bevolking vanwege de drone-aanvallen. Tot een proces, waarbij mogelijk CIA-operaties aan het licht zouden komen, kwam het echter niet. Het Witte Huis betaalde volgens de Pakistaanse advocaat 1,67 miljoen euro ‘bloedgeld’ aan de families van de slachtoffers. Davis werd in zijn thuisland uit functie gezet en gedegradeerd tot schietinstructeur.

Met de afkoopsom van de CIA verhuisde Faizans weduwe Zahra met haar vader en moeder naar een betere wijk. Daar kwam ze maandag om het leven, samen met haar moeder. De vader, Shahzad Butt, zou volgens Pakistaanse media (1, 2, 3) het vuur op de twee geopend hebben, omdat hij het niet eens was met de trouwplannen van zijn dochter, die een bedreiging vormden voor het recent verkregen familiekapitaal.

Diezelfde maandag stond Davis terecht wegens zware mishandeling van een man, met wie hij ruzie had over een parkeerplaats bij een Starbucks-koffiekraam in Denver. Als Davis veroordeeld wordt, hangt hem een celstraf van vijf jaar boven het hoofd. Een zaak die ook in Pakistan gevolgd wordt, in de hoop dat hiermee alsnog – hetzij indirect – recht wordt gedaan aan de dubbele moord. Recht dat nog steeds zijn beloop niet heeft gehad en mogelijk daardoor zoveel ellende initieerde.

Met de wetenschap van nu was het allicht beter geweest als Davis een Pakistaans proces had gekregen. Maar de inzet van de VS verraadt dat er grote belangen op het spel stonden. Nicholas Kristof, columnist van The New York Times, vermoedt dat Davis betrokken was bij de opsporing van Osama bin Laden, de terreurleider die een aantal maanden na het incident omkwam in een vuurgevecht met Special Forces.

Volg @stevendejong op Twitter

Lees in ‘Schietpartij CIA-agent veroorzaakt diplomatieke ramp’ meer over het incident op 27 januari 2011 en de spanningen die daarop volgden.

Eerder in deze serie:
Vijftig jaar diplomatieke onschendbaarheid. Feest of geen feest?
Hoe hard is hard bewijs? Forensisch onderzoek onder vuur
Het AIVD-dilemma. Hoe dieper de infiltratie, hoe vuiler de handen
Zo is Osama bin Laden gevonden
Het Kill Team is angstaanjagend normaal
AIVD is 43 procent van bespioneerden kwijt
Een onschuldige burger is ongeveer 2.500 dollar waard
Tien jaar oorlog tegen het terrorisme. Dit is de rekening
Raketten afvuren vanaf kantoor. Drones maken oorlogen minder vuil
Osama bin Laden had een eerlijk proces moeten krijgen