‘Pak corrupte bonden aan’

In 1978 voerde Freek de Jonge actie tegen het WK voetbal in Argentinië. Nu is er protest tegen het EK in Oekraïne. „Laat corrupte bonden geen toernooien meer toewijzen.”

Tekening Siegfried Woldhek

Al vijf jaar is bekend dat Oekraïne met buurland Polen het EK voetbal van deze zomer organiseert. En cabaretier Freek de Jonge voorzag problemen met de mensenrechten. „Mijn tweet werd destijds niet opgepakt door de media. Pas nu er grof geschut komt uit Duitsland wordt men wakker en staat bij mij de telefoon roodgloeiend.”

Dit weekend kondigde bondskanselier Merkel aan dat ze de wedstrijden in Oekraïne wil boycotten wegens de behandeling van de gevangen ex-premier Timosjenko. De Nederlandse regering sloot zich daar gisteren bij aan.

De Jonge zette in 1978, uit protest tegen mensenrechtenschendingen van het regime-Videla, met Bram Vermeulen een (mislukte) boycotactie op tegen het WK voetbal in Argentinië – de actie ‘Bloed aan de paal’.

Is Argentinië in 1978 vergelijkbaar met Oekraïne in 2012?

„Ja, dat denk ik wel. In beide gevallen gaat het om landen waar een ongeduldige elite de kortste weg naar rijkdom verkiest boven een langzame, democratische ontwikkeling. Mensenrechten worden als hinderlijk ervaren. ”

Moeten grote sporttoernooien alleen nog in ‘schone’ landen plaatsvinden?

„Nee. De Spelen van 2008 in China hebben dingen opengebroken. Het kan wel degelijk nuttig zijn een toernooi in een land te organiseren waar we anders moeilijk binnenkomen. ”

Wat moet er dan veranderen?

„Het gaat om de manier waarop een land een toernooi krijgt toegewezen. De internationale sportorganisaties zijn corrupt. Hun bestuurders krijgen steekpenningen en worden in de watten gelegd door een land dat een toernooi wil. Tegen corrupte landen kunnen we niets doen, maar tegen corrupte sportbonden wel.”

Welke maatregelen stelt u voor?

„Nou, zo aanmatigend wil ik me niet opstellen. Maar misschien is het een idee om grote sportbonden, zoals wereldvoetbalbond FIFA, verantwoording te laten afleggen aan een onafhankelijk orgaan. Vanuit de VN misschien. Bovendien moet de toewijzing van grote toernooien worden losgekoppeld van de sportbonden. Landen gooien er miljoenen euro’s tegenaan om een toernooi binnen te halen en bouwen megalomane stadions op plaatsen waar na het toernooi niemand meer komt. Ik stel voor om een onafhankelijke commissie in te stellen om toernooien toe te wijzen. Die commissie mag dan bepalen waar de stadions komen, mooi verspreid over het land, op plaatsen waar ook na het toernooi nog behoefte is aan een stadion. Het organiserende land hoeft zich dan ook minder in de schulden te steken.”

In 1978 riep u ook de Nederlandse internationals op om het toernooi te mijden. Wilt u dat nu ook?

„Nee, je moet niet boycotten. Wel lijkt het me een goed idee als sportbestuurders, politici en sponsors niet naar Oekraïne reizen. ”

Uw oproep in 1978 heeft weinig concreets opgeleverd. Waarop hoopt u nu?

„Het effect was toen dat er enig bewustzijn ontstond voor de mensenrechtensituatie in Argentinië. En misschien is de druk die er nu op Oekraïne wordt uitgeoefend er uiteindelijk wel een gevolg van. ”

Juicht u voor het Nederlands elftal?

„Ik juich straks voor Ajax in de Arena. Thuis, voor de tv voor Oranje juichen is nogal pathetisch.”