Geen nieuwe Goerings meer

Nakomelingen van nazi’s dragen de schuld van een zwart verleden. Tekeningen Cyprian Koscielniak

VPRO Import: Hitlers kinderen Ned. 2, 23.50 - 00.50 uur

Hebben de nakomelingen van de daders van de Tweede Wereldoorlog recht op verdriet? Die vraag speelt weer volop deze week, door een gedicht over een oudoom bij de Waffen-SS en gemeenten die ook Duitse slachtoffers willen herdenken.

Hoe het zwarte verleden van ouders en grootouders een stempel drukt op hun nakomelingen, wordt pijnlijk duidelijk in de documentaire Hitler’s Children van de Israëlische regisseur Chanoch Ze’evi. Aan het woord komen onder anderen Rainer Hoess (kleinzoon van de commandant van Auschwitz), Niklas Frank (zoon de gouverneur van bezet Polen die verantwoordelijk was voor de getto’s en kampen daar) en Bettina Goering (achternicht van Hitlers plaatsvervanger Hermann Goering).

Zij worstelen op aangrijpende wijze met de daden van hun voorouders. Frank heeft een aantal boeken geschreven waarin hij genadeloos afrekent met zijn vader. Hij rijdt van lezing naar lezing om „iedere dag opnieuw mijn ouders te executeren”, zoals hij het zegt. Bettina Goering is naar Amerika geëmigreerd en veranderde haar achternaam. Ze heeft zich laten steriliseren, „zodat er geen nieuwe Goerings bijkomen”.

Dramatisch hoogtepunt van de documentaire is het bezoek aan Auschwitz van Hoess, in gezelschap van een Israëlische journalist. Hoess, die de zin van zijn leven omschrijft als „het dragen van de schuld van mijn opa”, komt een klas Israëlische schoolkinderen tegen. Hij vraagt om hun vergiffenis, en krijgt die.