SoundCloud: de godfather van techstad Berlijn

Hoe het succes van de ‘YouTube voor audio’ de hele Berlijnse start-upwereld in gang zette

Er zijn weinig mensen die niet over de televisietoren beginnen als ze voor het eerst het dakterras van SoundCloud betreden. Je kunt simpelweg niet om de grote discobol aan de horizon heen. De toren staat symbool voor Berlijn en staat als miniatuur naast de Berlijnse beer en de koffiemokken met Ampelmannetjes in de vele toeristenwinkels.

SoundCloud is de televisietoren van de Berlijnse technologiewereld. De webdienst maakt het makkelijk om geluidsbestanden te uploaden en te delen. Veel artiesten gebruiken het als online luisterpaal. Sinds deze ‘YouTube voor audio’ zich in 2007 in de Duitse hoofdstad vestigde, is er een broeiende start-upscene in Berlijn ontstaan. „De stad was geen schijn van de technologiestad die er nu is. Maar het had een goede atmosfeer en wij zaten dicht op onze doelgroep: muzikanten en dj’s”, zegt de Zweedse oprichter en het hoofd technologie Eric Wahlforss vanuit het hoofdkwartier in de wijk Mitte. „En Berlijn was goedkoop, waardoor we het met een kleine investering een lange tijd konden uithouden.”

Het idee ontstond toen Wahlforss zich ergerde aan de beperkingen die hem belemmerden om zijn muziek te delen met andere muzikanten. „Die filesharing-programma’s waren allemaal lelijk en de mogelijkheden beperkt.” Samen met Alexander Ljung (de huidige bestuursvoorzitter) zette hij SoundCloud op, dat sinds zijn ontstaan wordt geroemd wegens het simpele uploaden en delen van muziek, en de mooie weergave door het gebruik van geluidsgolven. Daarnaast verloopt het insluiten van een SoundCloud-bestand op platforms als Facebook en Tumblr vlekkeloos. SoundCloud heeft bovendien een intelligent systeem om te reageren: je kunt je reactie op een seconde van de muziek vastpinnen.

De dienst kreeg snel aandacht doordat beroemde artiesten overstapten van het populaire MySpace. Afgelopen januari vierde SoundCloud zijn 10 miljoenste gebruiker. De teller staat nu op 14 miljoen, met een groei van 1 miljoen gebruikers per maand. Via het open platform zijn er al meer dan 10.000 applicaties om de database van SoundCloud heen gebouwd, waaronder een iPhone- en Android-app. Hiermee kun je direct iets opnemen met je telefoon en delen op jouw profiel op het netwerk.

Ook financieel is het een succes. „Begin dit jaar hebben we een investering gekregen van Kleiner Perkins Caufield & Byers, een van grootste investeerders van Silicon Valley.” Hoeveel wil Wahlforss niet zeggen. De grote techblog Techcrunch houdt het op 50 miljoen dollar.

SoundCloud is het grootste succes dat de nieuwe techstad Berlijn heeft voortgebracht. „Je kunt niet ontkennen dat er op dit moment een vibe is”, zegt Wahlforss. Alle interviews en artikelen die over de start-upwereld gaan, maken één vergelijking: met Silicon Valley. „Er worden hier borrels gegeven onder de naam Silicon Allee. Maar of Berlijn het nieuwe Silicon Valley is, weet ik niet. Het feit dat mensen vanuit de hele wereld hier graag naar toe komen, is een goed teken. Wij hebben mensen van 25 nationaliteiten in dienst.”

De grootmacht heeft ervoor gezorgd dat start-ups in Berlijn hun eerste stappen zetten. Bedrijfjes die allemaal het nieuwe Facebook willen worden, poppen uit de grond als paddenstoelen in de herfst. Ze heten 6Wunderkinder, of Komoot. Wahlforss vindt het fantastisch. Hij zegt dat SoundCloud de jonge bedrijfjes probeert te helpen door kennis te verspreiden bij borrels en presentaties.

Maar met kennisverspreiding houdt het niet op. Samen met Alexander Ljung investeerde hij in een aantal bedrijven. SoundCloud als Godfather van de Berlijnse start-upwereld. „We nemen onze rol in de gemeenschap serieus. Het is ook in ons belang dat de stad levendig en innovatief blijft.”

„De titel godfather is zeker terecht, SoundCloud is de spil in het web”, zegt Edial Dekker, oprichter en topman van Gidsy, de ‘Marktplaats voor ervaringen’. Samen met zijn broer Floris begon hij vorig jaar met Gidsy, dat op 10 april werd verkozen tot Dutch Startup of the Year. Zonder SoundCloud was dat niet gelukt. „Alex en Eric hebben ons veel geholpen. Financieel, zodat we konden beginnen. En vervolgens hielpen ze ons aan contacten met grote investeerders.” Gidsy kreeg eind vorig jaar een investering van 1,2 miljoen dollar, gedeeltelijk opgehoest door Hollywood-ster Ashton Kutcher. Kutcher investeerde eerder in SoundCloud.

Dekker kent de oprichters al jaren. „Ook toen ze nog maar vier man in dienst hadden. Ik organiseerde Music Hack Day in Amsterdam en daar kwamen ze elk jaar.” Zelfs nu SoundCloud volop in de schijnwerpers staat, neemt het bedrijf de moeite om anderen te helpen. Dekker: „Er heerst een gezonde open werkcultuur. Ze organiseren veel feesten en borrels en gaan vaak met start-ups lunchen. Binnen hun bedrijf leiden ze werknemers op die later zelf weer nieuwe bedrijfjes beginnen. Hun bijdrage aan het ecosysteem is enorm.”

Maar waarom doet SoundCloud dat volgens hem? „Ten eerste omdat ze het leuk vinden. Maar ze krijgen er ook veel aandacht voor terug en het geeft een goed signaal aan de buitenwereld als je anderen helpt. Ze geven bijvoorbeeld veel kennis weg door code open source te maken. Hierdoor krijgen ze veel reacties die ze weer gebruiken om hun producten te verbeteren.”

Hoe die toekomst er voor SoundCloud uitziet, vindt Wahlforss lastig te voorspellen. „We hebben nu een goede positie veroverd bij muzikanten. Onze grote missie is to unmute the web.” Daarmee bedoelt hij dat niet alleen Snoop Dogg zijn laatste remix, maar ook een trotse vader de eerste woorden van zijn zoontje op het platform deelt. „Audio is overal en altijd, het is van ongekend belang in deze wereld. Op het web heeft audio zijn plek nog niet veroverd. Audio heeft dezelfde kracht als het bewaren van een herinnering met een foto. Wij willen de stilte van het web doorbreken.”