Column

Lezen over vlees eten is goed voor de vegetariër

Filosoof, schrijver en tv-maker Stine Jensen schrijft elke dinsdag over media, populaire cultuur en hypes.

De New York Times schreef onlangs een wedstrijd uit. Schrijf een essay over waarom het ethisch is om vlees te eten. In de vijfkoppige jury bevinden zich alleen maar prominente radicale vegetariërs, onder wie de filosoof Peter Singer en de schrijver Jonathan Safran Foer.

De wedstrijd is, zo op het eerste gezicht, een mooie vondst.

Overtuig je ergste vijand met ethische argumenten!

Ik stelde mij meteen voor hoe de Nederlandse kranten volgens de achttiende-eeuwse genootschapstraditie ook dergelijke wedstrijden zouden gaan uitschrijven. Laat hersenwetenschappers het beste essay over de vrije wil kiezen of laat feministen – en in die jury neem ik graag zitting – een essay bekronen waarin overtuigend de emancipatie een halt wordt toegeroepen.

Tegen je zelf in denken: voor een gezonde samenleving is het cruciaal om je te leren verplaatsen in het standpunt van de ander. Denken is van mening durven veranderen of op zijn minst het andere gezichtspunt serieus overdenken.

De schrijver Evgeny Mozorov betoogt in zijn boek The Net Delusion dat wie niet in aanraking komt met ideeën die haaks staan op het eigen wereldbeeld, uiteindelijk zal de-democratiseren. Je wereldbeeld zal vernauwen, in plaats van verbreden, en dat is gevaarlijk voor de democratie.

Anders Breivik is het schrijnende voorbeeld hiervan. Breivik wordt in de media ten onrechte getypeerd als een lone wolf, een eenzame wolf, terwijl hij in feite deel uitmaakte van een sociaal netwerk waarin hij niet werd tegengesproken.

Terug naar de New York Times-wedstrijd. Peter Singer en zijn collega’s zullen vast een fraai winnend essay kiezen, weldenkend en belezen als ze zijn.

Maar: laat de werkelijk gepolariseerde zich echt overtuigen? Gaat Singer weer vlees eten na lezing van een goed essay? Welnee!

Stelt u zich eens voor dat onder anderen Geert Wilders en Martin Bosma in een jury het beste essay zouden moeten kiezen waarin ethische argumenten worden aangevoerd voor invoering van de sharia in Nederland. Leuk idee, maar dat gaat niet gebeuren.

Er hangt bij nader inzien een luchtje aan de wedstrijd van de New York Times. Hij lijkt sympathiek omdat hij polarisatie wil tegenwerken, maar in feite benadrukt hij juist de gepolariseerde samenleving.

En, wie trouwens de regels goed leest, ontdekt dat er van een echte intellectuele wedstrijd helemaal geen sprake is. Het sterkste argument, namelijk dat vlees lekker is, mag je niet inbrengen. Alsof ‘lekker’ niet een ethisch argument is! Het hedonisme, de kunst van het genieten, is daarmee als ethische traditie van tafel geveegd.

Hupsakee.

Wat een stomme nepwedstrijd.