‘De PvdA is het spoor volledig bijster’

SP-voorzitter Jan Marijnissen was eerder partijleider en fractievoorzitter in de Tweede Kamer. Foto Peter Hilz

SP-voorzitter Jan Marijnissen over 1 mei

„1 mei? Mmmm... sinds jaar en dag doe ik niks speciaals op die dag. De partij ook niet. Misschien dat hier en daar een afdeling zelf wat organiseert. Al die symboliek, het zingen van de Internationale, het is allemaal zo bevlekt geraakt door de misdaden in Oost-Europa.

„Ik sta natuurlijk wel in de traditie van 1 mei, daar ben ik mij erg van bewust. Het is pretentieus om te claimen dat wij de enige erfgenaam zijn, maar als je objectief kijkt, is dat natuurlijk wel zo. De PvdA is ouder dan wij, maar die partij is volledig het spoor bijster. Ze zijn voorstander van het neo-liberalisme en van marktwerking. Wij hebben ons de afgelopen twintig jaar buitengewoon gemanifesteerd. We waren de eersten die te hoop liepen tegen de pulpbanen onder het mom van de flexibilisering, wat een eufemisme is voor: klaar staan als je baas het wil. Of eruit gegooid worden als je baas je niet meer nodig heeft. Zoals de schoonmakers. Of vorige week nog, de mensen uit de thuiszorg die in Den Haag protesteerden.”

... over het verschil met de PvdA

„Kees van der Staaij van de SGP zei vorige week tijdens een debat dat we op elkaar lijken. Maar dat is pas sinds kort zo. De PvdA is onze richting opgeschoven, zij zijn schatplichtig aan ons. Wij hebben als eerste de gevaren van het neoliberalisme doorzien en bestreden. We hebben halverwege de jaren negentig een goede analyse gemaakt en die analyse blijkt nu alleen maar juister te zijn. Neoliberalisme behoort niet meer tot de tijdsgeest. Het kapitalisme is ontmaskerd. Zelfs de PvdA komt tot inkeer, haha.

„De PvdA is veel meer een bestuurderspartij, wij zijn een partij van de basis, van de mensen. Bij de PvdA zijn ze die basis kwijtgeraakt sinds het WAO-akkoord begin jaren 90, tijdens het kabinet-Lubbers III. Toen begon de grote uitstroom van PvdA’ers en de nationale opmars van de SP. Er is vaak kritiek vanuit de PvdA op ons Europa-standpunt. Maar wij zijn niet tegen Europese integratie, we willen alleen temporiseren. Mensen moeten het kunnen bijbenen. De scepsis over Europa is groot onder de bevolking. Over die gevoelens kun je niet zomaar heen walsen. Maar op zich is Europa een geweldig project. Het heeft ons economische voorspoed en vrede gebracht.”

... over het wandelgangenakkoord

„Er is een schisma binnen links tussen liberalen en socialen ontstaan. GroenLinks is, in elk geval tijdelijk, verloren gegaan voor links. De partij is uit het linkse kamp vertrokken. Het is een historische vergissing om in zee te gaan met dit akkoord. Allemaal het gevolg van de liefde voor het liberale gedachtengoed. Femke Halsema is ermee begonnen en Jolande Sap zet het nu door.

„ Ik weet niet of dit goed uitpakt voor GroenLinks. Met Kunduz zaten ze ook al fout. Het verdeelde de partij, met dit akkoord zal ook niet iedereen binnen GroenLinks blij zijn. Ik constateer het, ik ben er natuurlijk niet blij mee. Ik heb altijd gepleit voor samenwerking tussen de PvdA, GroenLinks en SP. Dan heb je de bestuurlijke kwaliteiten, de groene agenda en de sociale agenda bijeen.”

... over de verkiezingen

„Wij kunnen groter worden dan de PvdA. Ik zie dat wel gebeuren. Het zou in historisch perspectief zeer bijzonder zijn. Ik weet nog dat we in 1994 met twee SP’ers in de Kamer kwamen, we waren toen lucht voor de mastodonten van de PvdA. We mochten er eigenlijk niet zijn van hen, we waren een vervelende reminder van hun eigen geweten. Elke keer als ze ons zagen, werden ze daarmee weer geconfronteerd. Het thema wordt natuurlijk de bezuinigingen. De euforie is nu groot: ‘geweldig dat er een akkoord is’. Maar de inhoud is bij de meeste mensen nauwelijks doorgedrongen.

„De peilingen zijn goed. Sinds begin dit jaar hebben we er duizend leden netto bij gekregen. Ideologisch is de partij op orde. En Emile Roemer krijgt veel sympathie. Nederland gelooft in regeringsdeelname van de SP, dat moeten we op 12 september verzilveren. Vorige week dinsdag stond ik in Den Haag te borrelen met Emile Roemer en fractiegenoot Jan de Wit, een oude traditie. Toen concludeerden we het gedrieën: we staan er goed voor.”

... over samenwerken met de PvdA

„Over en weer zijn er veel vooroordelen. Wij zien de PvdA als bestuurderspartij, daar is bij ons grote scepsis over. Zij vinden dat wij wel heel erg losgezongen zijn van de wereld. Ze zien ons als populistisch en conservatief. Maar als er één partij is die Nederland wil veranderen, zijn wij het wel. Hoezo conservatief?

„Inhoudelijk hebben Samsom en Spekman meer inzicht dan hun voorgangers. Ik kon me zeer vinden in Samsoms motivatie om het akkoord af te wijzen: geen nullijn voor ambtenaren, geen hoger btw-tarief. Maar ik heb het veranderende gezicht van de PvdA vaker gezien. Ze moeten die koers wel volhouden. Ik heb ooit met PvdA-Kamerlid Frans Timmermans een avond gedebatteerd over Europa, en met enige goede wil ging het aan het einde van de avond toch dezelfde kant op. Ik heb meer hoop op een goede samenwerking dan de afgelopen jaren.”