Antwoord op derde #vrijdagmiddagvraag: Darwins Spotlijsters

Genoeg vogelkenners en slimme googelaars op vrijdagmiddag. De vogel op de foto is inderdaad een spotlijster, en wel de kleine Galapagos spotlijster (Mimus parvulus). Flickr-gebruiker putneymark fotografeerde het dier in de buurt van het Charles Darwin Research Centre op de Galapagos.

Speciale vermelding voor Jacintha van Beveren. Zij deelde een aantal (zelfgeschoten?) foto’s van het kleine, brutale vogeltje. Daarvoor dank, maar ook het verzoek om het antwoord niet direct in de comments te verklappen - dat kan het raadplezier van anderen bederven. Als u toch het antwoord wilt geven, wees dan creatief: plaats een cryptische omschrijving, of een onherkenbare link met spoiler-waarschuwing.

De HMS Beagle in de zeestraten van Tierra del Fuego. Door Conrad Martens.De HMS Beagle in de zeestraten van Tierra del Fuego. Door Conrad Martens.

Er werd vrijdag al even naar verwezen: de spotlijsters van de Galapagoseilanden speelden een hoofdrol in Darwins ontluikende besef dat soorten niet stabiel zijn, maar kunnen uitsterven en evolueren. Gordon Chancellor, paleontoloog, en Randal Keynes, achter-achterkleinzoon van Charles Darwin beschrijven die cruciale eerste inzichten in een mooi essay. Zij reconstrueerden aan de hand van Darwins originele aantekeningen wat hij zag, deed en dacht gedurende zijn korte bezoek aan de Galapagos.

Op 16 september 1835, op Chatham Island, zag en schoot Darwin de eerste spotlijster. “Erg tam en nieuwsgierig”, noteerde hij in zijn logboek. “Ik herken Z. Amerika in ornithologie. Zou een botanist ook?” De volgende stop van de Beagle was Charles Island. Ook hier leefden spotlijsters, maar deze vogels verschilden van de spotlijster die Darwin eerder zag op Chatham Island. Op Albemarle en James Island verzamelde Darwin meer spotlijsters.

De Beagle zette op 18 oktober koers richting Tahiti, maar de dieren en planten van de Galapagos bleven door het hoofd van Darwin spoken. Toen hij de geschoten spotlijsters met elkaar vergeleek viel het kwartje: “Tot mijn verbazing ontdekte ik dat alle spotlijsters van Charles Island tot één soort behoorden, alle [spotlijsters] van Albemarle Island tot een andere en en die van James en Chatham Island tot een derde.” Een patroon. De landschildpadden van elk eiland verschilden ook onderling - dat had de vice-gouverneur hem zelf verteld.

De kiem was gezaaid. Een paar jaar later maakte Darwin de volgende aantekening: “Dieren op aparte eilanden zouden verschillend moeten worden als ze lang genoeg gescheiden zijn, onder iets andere omstandigheden. - Nu Galagapagosschildpadden, spotlijsters, Falklandvossen, Chiloé-vos, Engelse en Ierse haas.”