Het PVV-rendement van Opstelten, Teeven en Leers

Het is verleidelijk om te denken dat met de val van het kabinet over ‘de ouderen en Brussel’ de rechtsstaat van een probleem is verlost. De echte agenda van de PVV zat immers in het gedoogakkoord, dat politiek nu geen rol meer speelt. De grote golf aan repressieve, discriminerende of ronduit mallotige ideeën rolt nu geruisloos uit op het strand. Tot de volgende verkiezingen, als de PVV mogelijk een herkansing krijgt.

Wat blijft er aan de vloedlijn liggen? Wat hebben de VVD- en CDAbewindslieden in het Staatsblad gekregen? Dat is vrij bescheiden en nog tamelijk onschuldig. Er zijn hogere strafeisen afgesproken voor geweld tegen hulpverleners. Prima. De wietpas is ingevoerd, om buitenlandse consumenten af te schrikken. Dat zal niet gebeuren, maar doet er nu even niet toe. De wietpas is een gelegenheidsmaatregel, geen oplossing.

Verder is er een aparte dierenpolitie ingevoerd, met een eigen alarmnummer. Deze week werd al duidelijk dat de Kamer die niet intact laat. Ja, een ‘taakaccent’ op dieren, dat is wat er overblijft. De extra capaciteit van 500 man gaat op in de reguliere sterkte. En terecht. Dierenleed is erg, maar mensenhandel is erger. Zo komt er onverwacht toch nog iets terecht van de belofte de politiesterkte uit te breiden.

Verder is de taakstraf afgeschaft bij ernstige zeden- of geweldsmisdrijven. Dat voorstel dateerde nog van het vorige kabinet en was toen al overbodige onzin. Het was gebaseerd op een zwakke Zembla-uitzending, waarin ten onrechte werd beweerd dat rechters aan moordenaars taakstraffen oplegden. De politiek wilde dit graag geloven, zodat deze spierballenmaatregel nu wet is. Papierverspilling, uitgelokt door gebrekkige journalistiek.

Met ten minste vier ingevoerde maatregelen kan ik het makkelijk eens zijn. De politie zal burgers die noodweer gebruiken tegen inbrekers niet meer aanhouden. Tenzij het evident geen noodweer was, wat altijd ook even vastgesteld moet worden. Het is geen vrijbrief om inbrekers op te wachten en ze eens flink af te rossen. (Dit is sindsdien al voorgekomen.) Ook zijn de bonnenquota voor de politie afgeschaft. Hier keert de wal trouwens het schip – veel agenten durven de burger al niet meer te confronteren met de sterk opgedreven boetetarieven (onnodig toeteren: 85 euro).
Verder komen ex-gedetineerden die de voorwaarden van hun vervroegde vrijlating negeren, daar niet meer mee weg. Net als taakgestraften die er met de pet naar gooiden. Goed voor de geloofwaardigheid van het strafrecht, waar overigens te veel van wordt verwacht. En verder is er een nationaal centrum tegen cybercrime opgericht. Hoera! Maar dat is het dan ook, wat ‘Veiligheid’ betreft. Eigenlijk heeft alleen PVV-Kamerlid Dion Graus iets bereikt. Namelijk uitbreiding van de politiesterkte, en wel per ongeluk.

Bij migratie staan er vijf nieuwe maatregelen in het Staatsblad, drie ervan zijn in werking. Bij twee is nog een uitvoeringsbesluit nodig. Het zijn wat aanpassingen voor de toegang tot Nederland, onder meer voor gezinsmigratie. Eén besluit betreft de mobiele grensbewaking. Het andere de harmonisatie van regels over terugkeer en uitzetting van illegalen met de Europese praktijk. Weinig spectaculair.

Veruit de meeste plannen zitten nog in de pijplijn. Of ze controversieel worden verklaard door de Kamer moet nog blijken. Maar het boerkaverbod, dat de Raad van State strijdig met de godsdienstvrijheid vindt, zal wel in de ijskast komen. Dat geldt ook het afschaffen van de dubbele nationaliteit, waar Nederlandse expats in het buitenland tegen te hoop liepen. Het CDA ontdekte dat het daar eigenlijk tegen is.
Een aantal migratieplannen strandden al in de voorbereiding op onwil van andere lidstaten. Bijvoorbeeld strengere regels voor gezinshereniging en inburgering.

De invoering van een draconische eigen bijdrage voor burgers of ondernemers die (on)gevraagd bij de rechter terecht komen, sneuvelde al vóór het Catshuis. Of de Eerste Kamer de invoering van de Nationale Politie nog wil behandelen is ook onzeker. De demissionaire minister heeft immers weinig politieke doorzettingsmacht meer voor deze zware ingreep. Ook de bezwaren uit de praktijk en de wetenschap wegen nu automatisch zwaarder. Bijvoorbeeld tegen de stevige minimumstraffen bij recidive van ernstige misdrijven. Of een strenger adolescentenstrafrecht. De strafbaarstelling van illegaal zijn. Ook de grootscheepse reorganisatie van de gerechtelijke kaart kan stilvallen. De Kamer heeft ook ruimte om de (selectieve) afschaffing van de verjaring opnieuw te beoordelen. Evenals de herziening ten nadele van strafvonnissen. Nieuwe ronde, nieuwe kansen, tot de verkiezingen dan.