Slag om Okinawa

Slag om Okinawa

Meiro Koizumi – Defect in Vision. T/m 12 mei, galerie Annet Gelink, Laurierstraat 187-189, Amsterdam. Di t/m vr 10-18u, za 13-18u. Inl. 020-3302066 of annetgelink.com

‘Regen van staal’ noemen de Japanners de slag om het eiland Okinawa, die in april 1945 begon en een kleine drie maanden later eindigde met een nederlaag van de Japanse troepen. In die extreem bloedige en ten slotte door de Amerikanen gewonnen slag maakte de wereld voor het eerst op grote schaal kennis met kamikaze-acties van Japanse piloten die zich te pletter vlogen op de Amerikaanse invasievloot.

‘Okinawa’ betekende meer dan honderdduizend doden, steden met de grond gelijk gemaakt, stranden waar tienduizenden granaten ontploften. ‘Okinawa’ leidde bij de Geallieerden tot de overtuiging dat er nog maar één middel restte om Japan te laten capituleren: de atoombom.

Hoe ga je als kunstenaar met een gebeurtenis van dusdanig traumatische proporties om? De aan de Rijksakademie van Amsterdam gestudeerde, Japanse Meiro Koizumi (1976), toont bij Annet Gelink collages en foto’s, een plafondprojectie over de herinnering van zijn oude vader aan de Amerikaanse B52-bommenwerpers, en een prachtig gestileerde, dubbele videoprojectie in zwart-wit.

In die recente video-installatie Defect in Vision (2011) beroert Koizumi de slag om Okinawa als het ware met een ganzenveer. Beeld en geluid vullen elkaar nu eens aan, spreken elkaar dan weer tegen, spelen tikkertje, verstoppertje. Daardoor wordt zowel de historische werkelijkheid als de herinnering daaraan haast tastbaar tenietgedaan.

Centraal in beeld zit een geknielde vrouw in kimono die met zoekende gebaren sake inschenkt, sashimi serveert en ondertussen praat met een man die soms op de achtergrond te horen is, soms ook in beeld is te zien. De twee reppen van afscheid, van de geest van de samoerai, van de wens dat de oorlog snel zal eindigen, en van het geluk dat sake kan brengen.

Terwijl de maaltijd vordert wordt serviesgoed geruisloos van tafel genomen, maar de vrouw gaat onverstoorbaar voort met inschenken en praten. Net zolang totdat alle sake is gevloeid en de tafelheer allang is verdwenen naar een onzichtbaar niets.