Skrillex laat de dance op hol slaan

De Amerikaan Skrillex (24) is de jongste sensatie in de dancewereld. Hij won dit jaar drie Grammy Awards, en werkte met Kanye West en Lady Gaga. Zaterdag treedt hij op in Amsterdam.

02 Aug 2011 --- Skrillex --- Image by © Jason Nocito/Corbis Outline
02 Aug 2011 --- Skrillex --- Image by © Jason Nocito/Corbis Outline © Jason Nocito/Corbis Outline

Sonny ‘Skrillex’ Moore uit Californië is de archetypische rockster van 2012. Een verlegen jongen met een laptop die met zijn vernietigende dancegeluid uitgroeide tot de jongste sensatie in de Amerikaanse popmuziek. Hij werkte met uiteenlopende popsterren als Kanye West, Lady Gaga, KoRn en Deadmau5. Het succesverhaal van Skrillex sluit aan op de belangrijkste trend in de Amerikaanse popmuziek van dit moment: de vaak wat lompere versies van oorspronkelijk Europese dancestijlen. De belangrijkste bron voor Skrillex is Britse dubstep met zijn scheve breakbeats en oorverdovend diepe, vibrerende basgeluiden.

Skrillex is een producer en superster-dj. Zijn gierende beats zijn gemaakt om stadions te doen exploderen en klinken regelmatig alsof iemand met een scheurende kettingzaag langs ontploffende bommen en granaten slalomt. Waar de soepel pulserende dancestroming moombahton het etiket ‘dubstep voor meisjes’ kreeg opgeplakt, excelleert Skrillex in een bij vlagen razende, harde variant die ook wel neerbuigend ‘bro step’ wordt genoemd, omdat het zich zou richten op Amerikaanse macho’s (‘bro’s’) die vol adrenaline in de lucht boksen op de dansvloer.

Het is muziek die zowel wrevel als bewondering oproept. De kritiek komt met name van puristen die menen dat Skrillex alle nuances overboord heeft gegooid in een door commercie gedreven jacht op de grootste gemene deler. De bewondering wordt verwoord door collegae als de Britse dubstep-pionier Skream die onder de indruk verklaarde te zijn van de productiekwaliteiten van de Amerikaan en diens nieuwe kijk op het genre: „Hij heeft alles overhoop gegooid zonder dat hij het doorhad.”

Moshpit

Skrillex zong op zijn zestiende zijn stembanden kapot – er moest uiteindelijk een operatie aan te pas komen – als zanger van de band From First To Last. Die band maakte zogenoemde ‘screamo’-muziek; een hybride van hardcore punk, emorock en metal met de latere superster-dj als brulboei.

Die achtergrond klinkt door in zijn huidige muziek. In punk en ruigere rock is de moshpit een klassieker. De moshpit ontstaat meestal vooraan bij het podium, wanneer de muziek na een wat rustigere aanloop in overdrive gaat en concertbezoekers uitzinnig tegen elkaar aan springen. In veel dancemuziek is een vergelijkbaar spel met volume en dynamiek nadrukkelijk aanwezig. Het is zelfs de klassieke dancestructuur: het gestaag en dramatisch aanzwellen van de geluiden (de ‘build up’) tot het moment dat een beat met volle kracht inkomt (de ‘drop’).

Het is die techniek om spanning op te bouwen en in een climax los te laten waar Skrillex een meester in is. Wanneer hij met zijn elektronische krakers voluit gaat lijkt hij zich louter en alleen tot de moshpit te richten.

In de muziek van Skrillex is de wobble bass (klinkt als: ‘WOBWOBWOB’) een karakteristiek element; een gerekt basgeluid dat met elektronische effecten bewerkt wordt tot de drijvende, rauwe motor van de muziek. Wanneer dat losbarst, ontploft de dansvloer. Maar de Californiër is geen lukraak beukende producer. Hij heeft een rijke muzikale bagage en laat zich niet zo eenvoudig op één stijl vastpinnen als zijn critici lijken te denken. Hij kan op zijn EP’s net zo lieflijk zijn als rauw, net zo ontspannen als uitzinnig.

En ook wanneer zijn muziek klinkt als opgevoerde herrie, alsof iemand een bom laat afgaan in een machinekamer en alle apparaten tegelijk op hol slaan, is die vaak knap geproduceerd. En is naast dubstep evengoed de invloed van Franse dancegigant Daft Punk hoorbaar, van disco en funk en van de Jamaicaanse dancehall en oerbron dub die hij in de toekomst nog nadrukkelijker in zijn muziek terug wil laten klinken.

Live

Skrillex is een boegbeeld van de dancehype zoals die de laatste jaren de VS in een houdgreep heeft, waarin de dj superster is; de dirigent die kolkende massa’s met brullende beats, piepend vervormde geluiden en extatische effecten steeds verder opzweept.

Zijn laptopmuziek is dan ook bij uitstek gemaakt om live te genieten. Skrillex wil niets meer dan keer op keer de dansvloer opzwepen. Hij is voortdurend op tournee en deed vorig jaar ruim 300 shows. Zijn nieuwe muziek maakt hij onderweg in de tourbus en in hotelkamers met de dj-productiesoftware Ableton Live Pro op zijn MacBook. De jonge ster heeft niet veel op met de traditionele muziekindustrie en bedankte eerder dit jaar voor een optreden tijdens de feestelijke uitreiking van de Grammy Awards, waar hij nota bene alle belangrijke danceprijzen kreeg toegekend. „Dat is niet wat ik doe, ik speel niet op tv”, legde Skrillex later uit aan muziekblog Pitchfork.

Het vertolken van zijn muziek is voor hem geen individuele bezigheid maar een tijdelijk, steeds van vorm veranderend verbond met de massa op de dansvloer. „Het gaat om de sfeer en de mensen die er rond hangen en drinken: waar willen jullie naar luisteren? Dat kun je tijdens de Grammy’s niet benaderen.”

Het is een houding die past bij de archetypische rockster van 2012. De Amerikaan bouwde zijn succes op in clubs en via het web – het nummer Scary Monsters And Nice Sprites heeft op YouTube 78,5 miljoen views. Hij verspreidde zijn eerste EP als Skrillex gratis online en vernoemde zich naar zijn bijnaam op internet. Voor zijn gevoel is de afstand tussen hem en het publiek te verwaarlozen. „Ik denk niet dat ik herinnerd zal worden op een grootse, Michael Jackson- of Led Zeppelin-achtige wijze,’ zei Skrillex vorige maand in het tijdschrift Rolling Stone. „Ik zal herinnerd worden door de jonge mensen die erbij waren.”

Skrillex, 28 april Heineken Music Hall (uitverkocht) en de Melkweg, Amsterdam (24u). Inl. skrillex.com