‘Nieuwe’ oppositie zet vraagtekens bij houdbaarheid bezuinigingspakket

Diederik Samsom (PvdA) aan het woord over het akkoord dat minister de Jager met vijf partijen (zonder de PvdA) heeft gesloten.
Diederik Samsom (PvdA) aan het woord over het akkoord dat minister de Jager met vijf partijen (zonder de PvdA) heeft gesloten. Foto Hollandse Hoogte / Werry Crone

Gisteravond debatteerde de Tweede Kamer over het bezuinigingspakket van de ‘Kunduz-coalitie’ van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie. Dat minister De Jager met dit pakket naar Brussel kan was voor aanvang al duidelijk. De PvdA en de SP probeerden tijdens het debat vooral vraagtekens te zetten over de houdbaarheid van het pakket.

Politiek redacteur Erik van der Walle van NRC Handelsblad over het debat:

“Het pakket is er, maar het is de vraag hoelang het nu houdbaar is. De SP en de Partij van de Arbeid, die samen met de PVV een beetje de nieuwe oppositie vormen, probeerden de indruk te wekken dat het pakket slechts tot de verkiezingen geldig is en dat er daarna verder onderhandeld moet worden. Dat is ze niet helemaal gelukt. Rutte maakte duidelijk dat het pakket overeind blijft tot er een nieuwe regering is. Het gaat natuurlijk ook om de begroting van 2013, dus veel van de maatregelen zullen al in gang zijn gezet als de nieuwe regering er is. Tegelijkertijd moest Jolande Sap ook toegeven: het is afwachten wat de verkiezingen brengen.”

Daarnaast was de discussie over de rol van D66-leider Alexander Pechtold bij de samenstelling van de coalitie opvallend. Van der Walle:

“De vraag kwam vanavond naar boven wat de rol van Pechtold is geweest bij de samenstelling van deze Kunduz-coalitie. Pechtold liet tijdens het debat weten dat hij geen behoefte had aan de twee extra zetels van de SGP. Kees van der Staaij noemde de uitspraken ‘gezwam’. Felle bewoordingen voor de SGP-leider. Daarnaast is er weerzin bij de PvdA, die ook het gevoel hebben dat ze bewust zijn buitengesloten. Overigens stellen andere partijen dat de PvdA gewoon te lang heeft gewacht met toezeggingen.”

Akkoord werd eerder op de dag bereikt

Een paar uur voor aanvang van het debat bereikte demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager een akkoord met de zogenoemde Kunduz-coalitie: CDA, VVD, D66, GroenLinks en ChristenUnie. Met het het pakket maatregelen waarmee de partijen instemden wordt volgend jaar voldaan aan de eis van Brussel om het tekort terug te brengen tot drie procent.

In het akkoord worden een flink aantal maatregelen die de gedoogcoalitie van VVD, CDA en PVV wilde doorvoeren teruggedraaid. Daarnaast gaat de pensioenleeftijd omhoog en wordt zowel de arbeids- als woningmarkt aangepakt.

Rutte blij

Premier Rutte noemde het in het debat ‘ongelooflijk goed nieuws’ dat er een akkoord is bereikt. In de parlementaire geschiedenis is het volgens Rutte “ongekend wat hier is gebeurd”. Rutte:

“Er is vandaag iets heel bijzonders gebeurd. In een buitengewoon moeilijke politieke situatie met verkiezingen op komst laat de Nederlandse politiek zich van zijn beste kant zien.”

Wilders boos

PVV-leider Geert Wilders had geen goed woord over voor het pakket maatregelen. Volgens Wilders heeft hij in het Catshuis ‘gevochten als een leeuw’ om de negatieve gevolgen van het bezuinigingspakket tegen te gaan. Volgens hem heeft ‘FC Kunduz’, zoals hij de vijf partijen noemde, ‘in 24 uur een pakket in elkaar geflanst dat de burger keihard raakt’.Wilders:

“Brussel regeert, Brussel dicteert, de Nederlandse burger gireert, de burger crepeert.”

Wilders werd tijdens zijn betoog niet geïnterrumpeerd door een andere fractievoorzitter.

Samsom teleurgesteld

PvdA-fractieleider Diederik Samsom liet tijdens het debat weten teleurgesteld te zijn over het begrotingsakoord. De PvdA-leider zat uiteindelijk niet aan tafel bij de zogeheten Kunduz-coalitie. Samsom verklaarde dat hij wel bereid was om te praten over de Europese begrotingseis van drie procent, maar volgens hem moeten de lasten dan wel eerlijk worden verdeeld. En dat is niet gebeurd. Als voorbeeld noemde hij de nullijn voor ambtenaren. Samsom:

“De afgelopen twee jaar hebben agenten en leraren er geen cent salaris bijgekregen, terwijl alles duurder werd, hun kosten voor de zorg, kinderopvang en huren enorm stegen. De lasten eerlijk delen is dus niet opnieuw het salaris van dezelfde mensen bevriezen.”

Volgens Samsom is dit “niet de nieuwe start waar Nederland naar snakte.”

De Jager gerust

Minister De Jager liet weten dat hij met dit pakket met een gerust hart naar Brussel kan. Met het pakket komt het begrotingstekort in 2013 uit op drie procent, gelijk aan de Europese norm. De dreiging dat die uit de hand zouden lopen, is volgens De Jager ‘afgewend’.

De bewindsman is de vijf fracties ‘zeer erkentelijk’ dat ze het landsbelang hebben laten prevaleren. De Jager voerde de afgelopen dagen nauw overleg met alle partijen. Het succes van de uitkomst wil hij echter niet claimen. De Jager:

“Dat kan niemand voor zichzelf. Dit hebben we samen gedaan.”

Nrc.nl heeft de hele middag en avond een liveblog bijgehouden. Lees het hier terug.