Etty beschuldigd van onacceptabel brongebruik

Jos Joosten, hoogleraar Nederlandse Letterkunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, verwijt Elsbeth Etty, bijzonder hoogleraar Literaire kritiek aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, een gebrek aan bronvermelding in haar boek ABC van de literaire kritiek.

Het woord plagiaat gebruikt hij niet, maar hij verwijst wel naar een passage in het boek van Etty waarin zijzelf plagiaat hard veroordeelt. Het moet volgens haar worden bestraft met ontslag of een schrijfverbod. Joosten: „Het is aan haar werkgever om te beoordelen of de manier waarop Etty omgaat met bronnen moet worden beschouwd als plagiaat.”

Joosten haalt in zijn gisteren verschenen boek Staande receptie twee passages aan uit het boek van Etty die overeenkomsten vertonen met respectievelijk een lemma van internetencyclopedie Wikipedia en een artikel van twee onderzoekers. „Etty strooit niet alleen met irrelevante feiten, maar lijkt ook verdergaand te betrappen op het gedrag van een eerstejaars bachelorstudent in tijdnood”, schrijft Joosten.

Hij zet het lemma ‘Vorm of vent’ van Etty, over de opvattingen van Menno ter Braak en E. du Perron, en een lemma op Wikipedia over Du Perron naast elkaar en wijst op de overeenkomsten. Etty zegt dat de passage waarschijnlijk komt uit de dissertatie Vorm of vent van J.J. Oversteegen. „Aan het eind van het lemma noem ik die dissertatie ook”, zegt zij. Joosten zegt dat hij de dissertatie van Oversteegen heeft doorzocht en de passage niet vond.

Ook in een ander lemma, ‘feminisme’, gaat Etty volgens Joosten over de schreef. Ze heeft hier twee alinea’s overgenomen uit een onderzoek van Nel van Dijk en Susanne Janssen naar het aantal vrouwelijke recensenten, zonder hen als bron te vermelden. Hun bevindingen verschenen in 2002 als artikel in de bundel Journalistieke cultuur in Nederland. Joosten schrijft: „Dit kunnen we niet meer onderbrengen in de categorie ‘slordigheden’ of ‘moeilijk traceerbare bronnen’, hier is de grens van acceptabel brongebruik verre overschreden.”

Etty, ook redacteur van NRC Handelsblad, erkent dat ze melding had moeten maken van de bron, maar vindt dat Joosten doorslaat in zijn kritiek. „Mijn boek is geen wetenschappelijk werk, met een notenapparaat, maar een jubileumboekje van een uitgeverij met tips voor het schrijven van recensies.”

    • een onzer redacteuren