Comité 4 en 5 mei trekt omstreden gedicht dodenherdenking terug

Koningin Beatrix en Kroonprins Willem-Alexander tijdens de dodenherdenking op de Dam op 04 mei 2011. Foto Hollandse Hoogte / Evelyne Jacq

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei trekt een omstreden gedicht dat voorgedragen zou worden tijdens de dodenherdenking op de Dam terug. Dat heeft het Comité zojuist bekendgemaakt.

Het Comité schrijft in een verklaring:

De Nationale Herdenking is van té grote waarde en betekenis om te laten overschaduwen door de discussie die is ontstaan door het gedicht van een 15-jarige scholier.

De 15-jarige Auke de Leeuw zou tijdens de dodenherdenking op de Dam het gedicht ‘Foute keuze’ voordragen over zijn oudoom die zich aansloot bij de SS. Dit stuitte op felle kritiek van het Nederlands Auschwitz Comité en het Centrum Informatie en Documentatie Israël.

Het Comité zegt nu in een verklaring dat het betreurt “dat een integer gedicht van een jongere tot speelbal wordt in een discussie van volwassenen”. Uit de verklaring:

Dat het gedicht niet voorgedragen wordt op de Dam doet niets af aan de waardering die het comité heeft voor het gedicht van Auke. Het comité betreurt de discussie en vindt het verdrietig dat de keuze van het comité om deze jongere aan het woord te laten op de Dam tot zoveel emoties heeft geleid. Derhalve heeft het comité besloten om het gedicht niet te laten voordragen.

Auschwitz Comité dreigde met boycot

Het Nederlands Auschwitz Comité dreigde eerder vandaag met een boycot van de herdenking als het gedicht voorgedragen zou worden. Jacques Grishaver, voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité zei tegenover NRC-redacteur Danielle Pinedo:

“We hebben veel emotionele en verontruste reacties gehad. Mensen begrijpen niet waarom dat gedicht juist op 4 mei moet worden voorgelezen. Ze zijn niet boos op die jongen, maar op het Comité 4 en 5 mei. Van hén was het een foute keuze.”

Ook kritiek Centrum Informatie en Documentatie Israël

Gisteren uitte het Centrum Informatie en Documentatie Israël al kritiek op de voorgenomen voordracht van het gedicht op de Dam. “Je schoffeert hiermee de eerste generatie slachtoffers. Moet dit nou echt, zo’n gedicht op zo’n dag?”, zei adjunct-directeur Esther Voet in NRC Handelsblad.

Oorspronkelijk zou het gedicht op 4 mei worden voorgedragen in het herinneringscentrum Kamp Westerbork. Het is echter geweigerd door directeur Dirk Mulder. Die liet eerder vandaag aan NRC weten:

“We vonden de inhoud van het gedicht niet passend op deze plek op deze dag. Het is een mooi gedicht, maar op deze dag moet de aandacht uitgaan naar vervolgingsslachtoffers.”

Gedicht snijdt pijnlijk onderwerp aan

Het gedicht - dat nu dus teruggetrokken is - gaat over hoe de oudoom van Auke, Dirk Siebe, tot de keuze kwam te dienen aan het Oostfront bij de Waffen-SS. Hij meldde zich als een van de ruim twintigduizend Nederlanders als vrijwilliger aan bij de militaire tak van de SS, die zich schuldig heeft gemaakt aan oorlogsmisdaden zoals het executeren van Joden in Oost-Europa. Het gedicht snijdt daarom een pijnlijk onderwerp aan.

Lees hieronder het gedicht:

Foute Keuze

Mijn naam is Auke Siebe Dirk
Ik ben vernoemd naar mijn oudoom Dirk Siebe
Een jongen die een verkeerde keuze heeft gemaakt
Koos voor een verkeerd leger
Met verkeerde idealen
Vluchtte voor de armoede
Hoopte op een beter leven
Geen weg meer terug
Als een keuze is gemaakt
Alleen een weg vooruit
Die hij niet ontlopen kan
Vechtend tegen Russen
Angst om zelf dood te gaan
Denkend aan thuis
Waar Dirk z’n toekomst nog beginnen moet
Zijn moeder is verscheurd door de oorlog
Mama van elf kinderen, waarvan vier in het verzet zitten
En een vechtend aan het oostfront
Alle elf had ze even lief
Dirk Siebe kwam nooit meer thuis
Mijn naam is Auke Siebe Dirk
Ik ben vernoemd naar Dirk Siebe
Omdat ook Dirk Siebe niet vergeten mag worden.

Auke (15)

    • David Haakman