Bezuinigingspakket bekend - ‘flinke hervormingen, pijnlijk voor VVD’

De vertegenwoordigers van de vijf partijen met minister De Jager van financien bijeen in de fractiekamer van D66 om het akkoord te bezegelen.
De vertegenwoordigers van de vijf partijen met minister De Jager van financien bijeen in de fractiekamer van D66 om het akkoord te bezegelen. Foto Hollandse Hoogte / Werry Crone

Het bezuinigingspakket waar de fracties van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie het over eens werden zorgt ervoor dat het begrotingstekort volgend jaar precies op drie procent uitkomt. Dat blijkt uit de uitwerking van het akkoord die minister De Jager naar de Tweede Kamer stuurde.

In het akkoord worden een flink aantal maatregelen die de gedoogcoalitie van VVD, CDA en PVV wilde doorvoeren teruggedraaid. Daarnaast gaat de pensioenleeftijd omhoog en wordt zowel de arbeids- als woningmarkt aangepakt. Onze politiek redacteur Erik van der Walle over het gepresenteerde bezuiningspakket:

“Er worden echt flinke hervormingen doorgevoerd. Zowel als het gaat om de pensioenen, de arbeidsmarkt en de woningmarkt. Bij sommige bezuinigingen moeten de grote lijnen nog ingevuld worden. Bijvoorbeeld als het gaat om de 1,6 miljard die wordt bezuinigd in de zorg. Dat moet tot stand komen door hogere eigen bijdragen en een kostenreductie in de ziekenhuizen. Ook bij het onderwijspakket zijn nog wel wat open eindjes. Veel andere aspecten zijn aardig concreet, bijvoorbeeld de nullijn voor twee jaar.”

‘Pensioenakkoord opgeblazen’

De pensioenleeftijd gaat in 2013 een maand omhoog. In de jaren die daarop volgen wordt deze geleidelijk verder verhoogd. Daardoor zal in 2019 de AOW-leeftijd 66 zijn en in 2024 67. Van der Walle:

“Dat de pensioenleeftijd volgend jaar al omhoog gaat is opmerkelijk. Het pensioenakkoord wordt daarmee min of meer opgeblazen. Eerder is, na lange onderhandelingen, afgesproken dat de pensioenleeftijd pas in 2020 met één jaar omhoog zou gaan.”

Werkgevers betalen eerste half jaar WW, in ruil voor beperking ontslagvergoeding

In het akkoord staat dat de werkgevers de eerste zes maanden van de WW-uitkering betalen. De ontslagvergoeding wordt in ruil daarvoor beperkt. Het deel van de ontslagvergoeding dat overblijft, moet worden gebruikt voor omscholing en van zogeheten werk-naar-werktrajecten. De duur en de hoogte van de WW-uitkeringen blijft ongewijzigd. Van der Walle:

“Dit levert niet direct geld op, maar het is wel een flinke hervorming. Het is echt een maatregelen voor de lange termijn en de wijzigingen worden pas in 2014 effectief.”

Volgend jaar wordt de WW-premie voor werkgevers tijdelijk verhoogd, wat voor een half miljard aan extra inkomsten voor de overheid zorgt. Per 1 september wordt de wachtgeldregeling voor politici gelijkgesteld aan de maximum WW-duur.

Hypotheek moet in dertig jaar afgelost zijn

Alle hypotheken die vanaf volgend jaar worden afgesloten, moeten in dertig jaar volledig worden afgelost om in aanmerking te komen voor hypotheekrenteaftrek. Met de maatregel wordt structureel 5,4 miljard euro bespaard.

De overdrachtsbelasting blijft twee procent. Vorig jaar verlaagde het kabinet de overdrachtsbelasting van zes naar twee procent om de stagnerende woningmarkt een impuls te geven.

Economieredacteur Eppo König over deze maatregelen:

“Het koppelen van de ‘annuïteitenhypotheek’ aan de hypotheekrenteaftrek snijdt aan twee kanten: de politiek doet een eerste stap naar de gevoelige beperking van de aftrek, en banken krijgen meer kapitaal als huiseigenaren sneller en meer aflossen. Omdat de verlaging van de overdrachtsbelasting blijft, wordt het kopen van een huis niet ineens 4 procent duurder. Het níet verlengen van die stimuleringsmaatregel was ook politiek onverkoopbaar geweest.”

De huren voor mensen met een jaarinkomen tussen de 33 duizend en 43 duizend euro mogen worden verhoogd met een procent plus de inflatie.

Andere aangekondigde maatregelen

  • Het hoge btw-tarief gaat met twee procent omhoog, van 19 naar 21 procent.
  • De ambtenarensalarissen worden volgend jaar bevroren, de zogenaamde nullijn wordt van kracht. Een uitzondering wordt gemaakt voor zorgpersoneel en uitkeringsgerechtigden.
  • Op de gezondheidszorg wordt 1,6 miljard euro extra bezuinigd. De precieze invulling daarvan is nog onbekend.
  • De accijnzen op alcohol, frisdrank en tabak gaan omhoog.
  • Er komt een speciaal crisistarief voor de hoogste inkomens. Zo zou er 100 miljoen euro extra aan belastinginkomsten binnengehaald kunnen worden.
  • De bankenbelasting wordt verdubbeld, waardoor de opbrengst toeneemt van 300 tot 600 miljoen euro.

Maatregelen die worden teruggedraaid

Doordat in het nieuwe akkoord een flink aantal maatregelen die de gedoogcoalitie wilde doorvoeren, komt er een miljard euro aan voorgenomen bezuinigingen te vervallen. Het gaat om de volgende maatregelen:

  • Passend onderwijs (100 miljoen)
  • Verhoging griffierechten (240 miljoen)
  • Natuur (200 miljoen)
  • Persoonsgebonden budget (150 miljoen)
  • Openbaar vervoer (100 miljoen)
  • Eigen bijdrage geestelijke gezondheidszorg (40 miljoen)
  • Huishoudinkomenstoets (54 miljoen)
  • Preventieve en palliatieve zorg (100 miljoen)
  • BTW op podiumkunsten (48 miljoen)

Het budget voor ontwikkelingssamenwerking blijft gehandhaafd op 0,7 procent van het bruto binnenlands product.

‘D66, GroenLinks en ChristenUnie grijpen kans, pijnlijk voor VVD’

Het bereikte akkoord is volgens Van der Walle erg pijnlijk voor de VVD. Van der Walle:

“Heel pikant is natuurlijk dat een hele hoop bezuinigingen, zoals die op het passend onderwijs en ontwikkelingssamenwerking, worden teruggedraaid. De drie partijen hebben een unieke kans gepakt om in één keer heel veel invloed te verwerven. Voor de VVD is het pijnlijk. Die partij moest bij het pakket dat op tafel lag in het Catshuis al veel inleveren en nu nog veel meer.”

Minister De Jager is blij met het pakket. De dreiging dat die uit de hand zouden lopen, is volgens De Jager ‘afgewend’, zo zei hij vanavond tijdens het debat in de Tweede Kamer.

“Met dit pakket kan ik met een gerust hart naar Brussel. Maar belangrijker nog: hiermee kunnen we allemaal met een gerust hart naar de overheidsfinanciën kijken.”

Lees hier het hele document van minister De Jager