'Nederland geeft twee keer zoveel uit aan rente als aan politie' Waar

De aanleiding

„Alleen al aan rente geeft Nederland twee keer zoveel uit als aan de politie.” Dit stelde VVD-fractievoorzitter Stef Blok gisteren in de Tweede Kamer tijdens het debat over de val van het kabinet.

Interpretaties

We bekijken in deze factcheck hoeveel rente Nederland jaarlijks betaalt over leningen die de Staat afsluit om de staatsschuld te herfinancieren. En we onderzoeken hoeveel Nederland jaarlijks in totaal uitgeeft aan de politie.

En, klopt het?

In de Miljoenennota van afgelopen september staat dat Nederland dit jaar naar verwachting 10,4 miljard euro betaalt aan rente. In de begroting over 2012 van het ministerie van Veiligheid en Justitie vinden we de verwachte uitgaven aan de politie van dit jaar: 5,3 miljard euro.

Op basis van deze schattingen kunnen we dus concluderen dat de uitspraak van Blok – op 0,2 miljard euro na – klopt.

De definitieve cijfers over 2011 van zowel de politie- als de rente-uitgaven worden pas op 16 mei – verantwoordingsdag in Den Haag – bekendgemaakt, dus daar kunnen we ons niet op baseren.

Overigens is het niet zo dat de rente-uitgaven ten opzichte van de politie-uitgaven in de voorbije crisisjaren steeds verder zijn toegenomen. Dat is opmerkelijk, omdat de staatsschuld mede door het redden van banken in 2008 wel flink groeide.

Was de staatsschuld in 2007 nog 258,8 miljard euro, in 2008 steeg die naar 346, 2 miljard. Momenteel bedraagt de staatsschuld al 405,5 miljard euro.

Maar tegelijkertijd daalde de rente die Nederland over nieuwe staatsleningen betaalt – van 4,1 procent in 2007 naar 2,7 procent in 2010. Ondanks de val van het kabinet bedroeg die rente gisteren zelfs nog maar 2,34 procent. Door die dalende rente betaalde Nederland volgens de meest recente schattingen vorig jaar 9,5 miljard euro aan rente tegen 10 miljard euro in 2010. In 2007 waren de rentelasten nog hoger.

De politie-uitgaven stegen ondertussen juist: van 3,1 miljard in 2007 tot 4,2 miljard in 2010. Twee jaar geleden was Nederland dus zelfs bijna 2,4 keer meer kwijt aan rente dan aan de politie.

Conclusie

VVD-fractievoorzitter Stef Blok heeft gelijk als hij zegt dat Nederland momenteel twee keer zoveel uitgeeft aan rente als aan de politie. Daarbij moet wel opgemerkt worden dat het verschil tussen die twee uitgaves de afgelopen jaren alleen maar kleiner is geworden – door een dalende rente en stijgende uitgaven aan de politie. In 2010 bijvoorbeeld besteedde Nederland zelfs 2,4 keer meer aan rente dan aan de politie.

Maar omdat dat niets afdoet aan de bewering van Blok beoordelen wij zijn bewering als waar.