'Museon en Residentie Orkest korten'

Het Residentie Orkest, het Koorenhuis, Culturalis en het Museon moeten in de komende jaren minder subsidie van de gemeente Den Haag krijgen. Aan de podia de Regentes, Zeebelt Theater en het Parktheater zou helemaal geen subsidie meer toegekend worden. Ook van diverse andere Haagse kunst- en cultuurinstellingen moet de subsidie moeten worden stopgezet.

Zo luidt het deze middag gepresenteerd advies voor het ‘Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2013-2016’ aan het Haagse college van burgemeester en wethouders.

Het advies van de commissie, onder leiding van voormalig CDA-minister Ernst Hirsch Ballin, geldt als zwaarwegend. Elke vier jaar beslist de gemeenteraad over de subsidies voor kunst- en cultuurinstellingen: het ‘meerjarenbeleidsplan’, beter bekend als het ‘kunstenplan’.

Het college (PvdA, VVD, D66 en CDA) legt een voorstel voor aan de gemeenteraad, die naar verwachting in het najaar een beslissing neemt over het kunstenplan.

De gemeente Den Haag bezuinigt de komende jaren ruim 20 procent op kunst en cultuur. Vanaf 2014 wordt er bijna 13 miljoen euro minder uitgegeven aan kunst en cultuur dan in 2010. Vorig jaar zijn de subsidies al met ruim 5 miljoen euro gekort. Voor de nieuwe kunstenplanperiode moet dus nog bijna 8 miljoen euro bezuinigd worden. Tot en met 2016 trekt Den Haag op jaarbasis een kleine 50 miljoen euro uit voor kunst en cultuur.

De commissie-Hirsch Ballin heeft 101 subsidieaanvragen beoordeeld. Dat betekent voor de vierde opeenvolgende keer een stijging van het aantal aanvragen. Ter vergelijking: voor de periode 1997-2000 kreeg het stadsbestuur 53 aanvragen binnen. Het totaal aangevraagde subsidiebedrag ligt met 65,5 miljoen euro ruim 16 miljoen euro hoger dan het beschikbare budget.

Het valt de commissie op dat maar weinig instellingen „lijken te beseffen dat ook de gemeentelijke overheid in deze in financieel en economisch opzicht moeilijke tijden sterk moet bezuinigen”. De commissie heeft niet gekozen voor een „generieke korting, maar voor keuzes. Dit heeft als voordeel dat in sommige gevallen de spoeling voor de overblijvende instellingen minder dun wordt en een gezondere bedrijfsvoering mogelijk wordt.”

De Haagse wethouder Marjolein de Jong (cultuur, D66) is van mening dat „pijnlijke beslissingen onvermijdelijk” zijn, maar zij ziet ook een heilzame werking in de forse bezuinigingsopgave, zei zij vorig jaar. „We moeten af van de subsidieverslaving. We gaan van kwantiteit naar kwaliteit.”

De Jong heeft vorig jaar al bekendgemaakt dat Den Haag prioriteit geeft aan moderne dans, popmuziek en musea en erfgoed. Volgens de wethouder heeft de stad een overschot aan podia.

Het stadsbestuur hecht veel waarde aan ‘cultureel ondernemerschap’, maar de commissie is niet onder de indruk van het ondernemerschap van „de meeste culturele instellingen”.

Ook wil De Jong dat instellingen beter gaan samenwerken, ook met instellingen uit Rotterdam. Dat blijkt bijvoorbeeld bij het Residentie Orkest (RO) en het Rotterdams Philharmonisch Orkest (RPhO), die een samenwerkingsverband hebben gesloten.

De commissie is in haar advies kritisch over de plannen van het RO, dat het de komende jaren met ruim 1,5 miljoen euro minder gemeentelijke subsidie zou moeten doen: jaarlijks 3,5 miljoen tegen ruim 5 miljoen in de jaren 2009-2012. Daarnaast adviseert de commissie een eenmalige gemeentelijke ‘kapitaalimpuls’ van 2 miljoen euro niet te honoreren.