Aftellen naar het Kamerdebat. Rutte kan flinke aanval oppositie verwachten

Illustratie van Ruben L. Oppenheimer
Illustratie van Ruben L. Oppenheimer Illustratie van Ruben L. Oppenheimer, eerder gepubliceerd in NRC op 30 maart jl.

Vanmiddag zal premier Rutte zich in de Tweede Kamer verantwoorden voor de val van zijn kabinet. De oppositie zal naar verwachting flink op hem inhakken, nu hij er niet in geslaagd is de boel bij elkaar te houden in crisistijd.

‘Als oppositie Rutte aanvalt, moet zij zelf ook verantwoordelijkheid nemen’

NRC-politiek redacteur Derk Stokmans blikt vooruit op het debat:

“De oppositie zal Rutte vanmiddag aanvallen op het feit dat hij er niet in geslaagd is zijn kabinet staande te houden. Ze zullen hem proberen te beschadigen. Maar als je Rutte onverantwoord gedrag verwijt, dan moet je natuurlijk wel laten zien dat je verantwoordelijkheid wilt nemen voor de begroting voor 2013 en de forse bezuinigingen die daarbij horen. De angel vandaag zit ‘m in: hoé je bezuinigt, hoeveel je bezuinigt en hoeveel al in 2013. Daar zit het politieke conflict. Ook Stef Blok (VVD) en Van Haersma Buma (CDA) zullen zich moeten verantwoorden.”

Hoe dan ook: Brussel wil maximaal tekort van 3 procent

Wel of geen pakket, Brussel zal Nederland gewoon aan de 3-procent begrotingseis houden. Uiterlijk 30 april - minister De Jager van Financiën heeft nog vijf dagen - wil de Europese Commissie weten hoe het begrotingstekort volgend jaar wordt teruggedrongen. Nu er geen akkoord is, zal worden volstaan met het sturen van ‘algemene beleidsintenties’ naar Brussel. Maar op Prinsjesdag, als de begroting voor 2013 wordt gepresenteerd, moet duidelijk worden of Nederland kan voldoen aan de Europese norm. Lukt dat niet, dan kunnen financiële sancties volgen. Ook de financiële markten volgen het proces nauwgezet.

Het is dan ook in het landsbelang dat de partijen nu prioriteit geven aan het voorbereiden van de begroting voor 2013. Welke partijen stappen over hun eigen schaduw heen en helpen de pijnlijke bezuinigingsvoorstellen aan een meerderheid?

‘Oppositie wil meewerken aan begroting, maar wil maatregelen terug’

Stokmans:

“Het demissionaire kabinet zal de begroting voor 2013 moeten opstellen. Veel partijen in de Kamer zeggen dat ze bereid zijn daaraan mee te werken. Maar dan willen ze natuurlijk wel hun maatregelen terugzien. Als het kabinet het Catshuisakkoord als uitgangspunt neemt, zal het niet tot die 14,4 miljard komen. De btw-verhoging is bijvoorbeeld onacceptabel voor linkse partijen. Ook de 9 euro eigen bijdrage voor recepten zet volgens de linkse oppositie de solidariteit tussen zieken en gezonden verder onder druk. Het is dus de vraag hoe VVD en CDA zich zullen opstellen om de Kamer achter zich te krijgen op zoveel mogelijk thema’s. Duidelijk is dat in het Catshuis de hypotheekrenteaftrek bespreekbaar is geworden. De belofte daar niet aan te komen hebben VVD en CDA nu toch al verbroken, dus die hervorming zullen ze niet meer intrekken. Vraag is wel hoé de renteaftrek wordt afgebouwd. Maar er moet een alternatief te vinden zijn waar meer partijen zich achter kunnen scharen. Dat zou ook kunnen op het gebied van de AOW-leeftijd.”

Over een verkiezingsdatum hoeft de Kamer niet lang meer te bakkeleien, zoals gisteren gebeurde. De PvdA legt zich neer bij de wens van de andere partijen om de verkiezingen over de zomer te tillen.