Een geel shirt met een ster op de borstzak. Antisemitisme of toeval?

Printscreen van de site van Urban Outfitters.

Zo op het eerste gezicht is het gewoon een diepgeel t-shirt, met een borstzakje waar een ster op is gestikt. Maar wie beter kijkt krijgt aan andere associatie: die zespuntige ster, tegen die gele achtergrond, geplaatst op de linkerborst - dat is een Jodenster.

Sinds vorige week is dit t-shirt te koop in de webshop van de Amerikaanse hippe kledingketen Urban Outfitters. Het bedrijf kondigt het shirt niet aan en geeft geen nadere uitleg. Alleen de prijs is een teken dat het om een bijzonder shirt gaat: honderd dollar, beduidend meer dan de andere t-shirts uit de collectie. Verder is er niets te zien. Het shirt staat gewoon tussen de andere t-shirts in de webshop en je kunt het eenvoudig toevoegen aan je shoppingbag.

Maar het shirt werd al spoedig opgemerkt. Bezoekers van de site reageren verbolgen:

“Is dit wat ik denk dat het is of waar het op lijkt? Als dat zo is, dan is het weerzinwekkend. Meer dan zes miljoen familieleden van mijn broers, zussen, ouders en grootouders zijn vermoord tijdens de Holocaust. Ik zet nooit meer een stap in een van de winkels.”

“Afschuwelijk. Het complete gebrek aan medeleven naar Joden is afschuwelijk. For goodness sake, het was Yom Hashoah, Holocaust Herinneringsdag deze week! De winkel moet het shirt uit de collectie halen.”

Niet de eerste keer dat Urban Outfitters controversiële kleding maakt

Het t-shirt is te koop op de Amerikaanse webshop, waar de geschiedenis van de Jodenvervolging minder leeft dan in het door de Holocaust getekende Europa. Toch is het geen historisch onbenul waardoor het shirt op de site verschenen is; het is namelijk ontworpen door het Deense kledingmerk Wood Wood. Volgens Canada Free Press, dat het shirt als ‘Auschwitz chic’ bestempelt, is dat een merk dat vaker oorlogssymboliek in zijn ontwerpen verwerkt.

Maar ook Urban Outfitters zelf blijkt een voorliefde te hebben voor controverse. In 2004 kreeg het de Joodse gemeenschap al eens over zich heen, door een shirt te verkopen met de tekst Everybody loves a Jewish girl, tegen een achtergrond van dollartekens en winkeltasjes. Na druk van de Anti-Defamation Leage (ADL), dat strijdt tegen antisemitisme, is het shirt uit de verkoop gehaald.

Een half jaar geleden verwijderde de kledingwinkel na kritiek van de Navajo Nation het label ‘Navajo’ van producten, zoals plastic dromenvangers en ‘Navajo Hipster Panty’s’. En de Ieren waren niet blij met t-shirts met teksten als Kiss me. I’m drunk. Or Irish. Or whatever. Ook verkoopt Urban Outfitters kleding van het merk Obey, dat anti-christelijke en anti-kapitalistische boodschappen verkondigt op de kleding. Zoals bijvoorbeeld een shirt met een omgekeerd christelijk kruis. Saillant detail: de Islam is nog nooit ten prooi gevallen aan de controverse-honger van Urban Outfitters.

Het omstreden shirt is nog steeds te koop

Ook deze keer probeert de ADL druk uit te oefenen om het shirt uit de verkoop te halen. De organisatie verstuurde een brief waarin het gebruik van de Jodenster op het shirt als extreem smakeloos en aanstotelijk wordt bestempeld. “We zijn verontwaardigd dat uw bedrijf dit product verkoopt aan uw klanten”, staat er in de brief.

Ook op Twitter laten mensen hun afkeer weten:

Twitter avatar ShabbotSchillo Karen Schillo @michellevisage Say what?! They’re selling Holocaust shirts? Anti-gay? How much hate can one spew?! I don’t even know where to begin.
Twitter avatar FloydLilaZiggy Miley’s Dogs ❤ This is disgusting Urban Outfitters! A shirt with the star of david Jew’s had to wear during the holocaust http://t.co/hCJyjHwI

Toch gaat er ook een ander geluid rond. Er zijn mensen die suggereren dat de gelijkenis met de Jodenster op een ‘ongelukkige toevalligheid’ berust. “Ik zie niet in waarom mensen zo beledigd zijn door drie kruisende vlaktes op een tweedimensionaal oppervlak”, schrijft een bezoeker van de webshop. Toeval of niet, feit blijft dat Urban Outfitters het shirt ondanks de felle kritiek nog niet uit de webshop heeft verwijderd.

    • Mirjam Remie