Meer kronen, meer korting voor de tandarts

Op een artikel in deze krant over de kortingen die tandartsen krijgen maar niet doorberekenen aan hun patiënten volgden veel reacties. De kortingen blijken gangbaarder dan gedacht.

De directeur van tandtechnisch laboratorium Willems Dental stuurt in september 2011 een brief naar een tandartspraktijk in Venray. Hij dankt de tandarts voor de ontvangst die hij kreeg „in uw state of the art praktijk”. Hij biedt de tandarts geld aan, als die kronen en bruggen bij zijn laborium bestelt.

De tandarts krijgt bij een afname van 600 kronen of meer „een additionele bonus” van tien procent. Bij het verwachte aantal van 800 kronen per jaar „kunt u al snel een prijsvoordeel behalen van geschat 72.000 euro.” Hij attendeert de tandarts ook op een alternatieve manier van kronen maken, waarmee zelfs „een prijsvoordeel van 112.000 euro op jaarbasis behaald kan worden!”

De kortingen zullen pas in het nieuwe jaar – 2012 – worden uitbetaald, schrijft Willems. Vanaf dan mogen tandartsen van dit kabinet winst maken op implantaten, kronen en bruggen. Marktwerking. De prijsvoordelen, schrijft Willems, zijn dus „zeker in het kader van de vrije prijsvorming a.s. het overwegen waard!”.

Na een artikel eind maart in deze krant over hoe tandartsen hoge kortingen ontvangen op implantaten en die niet doorberekende aan hun patiënten toen dat wettelijk wel moest, kwamen meer dan dertig reacties binnen per mail. Patiënten wilden weten of ze te veel hadden betaald. Tandartsen en tandtechnici zeiden blij te zijn dat er „eindelijk” aandacht is voor de manier waarop collega’s geld verdienen aan het plaatsen van implantaten, kronen en bruggen bij patiënten. Ze gaven nieuwe, gedocumenteerde voorbeelden, vandaar dit artikel. Een enkele tandarts vond het vervelend dat het imago van de beroepsgroep werd geschaad.

De documenten laten zien dat bonussen en kortingen de afgelopen jaren nog gebruikelijker zijn geweest dan het artikel weergaf. Ook op kronen en bruggen werden dus kortingen gegeven. Lang niet alle tandartsen gaan erin mee, maar een aantal praktijken werd beloond voor elke kroon en brug die ze plaatsten, en per geplaatst implantaat. Ook een academisch ziekenhuis kreeg hoge kortingen op implantaten en berekende die niet door aan patiënten. De instellingen zeggen dat de kortingen werden besteed aan betere zorg, nascholing, marketing. Volgens de NZa moesten instellingen tot dit jaar de werkelijk kosten van kronen, bruggen en implantaten aan patiënten en zorgverzekeraars berekenen.

Nu niet meer. Marktwerking moet patiënten scherpere tarieven bieden. Vooralsnog lijkt veel geld te blijven hangen bij een aantal tandartsen en handelaren. Bovendien stimuleren kortingen tandartsen om veel te implanteren.

„Geachte tandarts”, zo begint de brief van Alexander Melis, directeur van een grote keten van tandartspraktijken die Samenwerkende Tandartsen heet. De keten beheert een eigen handelsbedrijf in tandartsproducten, Novum Dental Supplies. Melis schrijft aan de tandartsen in zijn keten hoe ze geld kunnen laten storten „in een opleidingsfonds”.

Ze krijgen 25 euro „per geplaatst implantaat” van de merken Straumann en Nobel Biocare, in een persoonlijk opleidingsfonds. Voor elke kroon of brug die tandartsen bij een patiënt plaatsen, ontvangen ze daarin 10 euro. Het laboratorium dat de kronen voor de keten maakt, doet er nog eens 2 euro per kroon bovenop. „Wij vinden het belangrijk dat onze tandartsen goede nascholing krijgen”, zegt Melis.

Ook de kortingen op implantaten komen weer ter sprake. In een brief aan een tandarts in Hoofddorp van november 2009 biedt implantatenfabrikant Nobel Biocare een korting van 27,5 procent op de implantaten, plus 10 procent korting op bijbehorende onderdelen. Deze tandarts krijgt de kortingen „uitgekeerd in de vorm van een marketingbijdrage.”

Hoe meer implantaten tandartsen bij hun patiënten inbrengen, hoe beter: „Nobel Biocare Nederland B.V. draagt bij in uw marketinguitgaven die tot doel hebben het aantal implantaatbehandelingen in uw praktijk te laten stijgen.”

Zorgverzekeraars noemen het een economisch delict dat tandartsen niet de werkelijke prijzen, dus inclusief de kortingen en bonussen doorberekenden. Ze hebben, evenals een meerderheid in de Tweede Kamer, aangedrongen op een onderzoek door de NZa, die dat overweegt.

Niet alleen tandartsen kregen hoge kortingen. In oktober 2009 sluit het Gronings academische ziekenhuis UMCG een ‘partnershipovereenkomst’ met implantatenfabrikant Nobel Biocare. Hoe meer implantaten het Gronings ziekenhuis afnam, hoe meer korting het kreeg. Een korting van 15 procent „direct op factuur” als het ziekenhuis 800 implantaten per jaar afneemt, staat in de overeenkomst. Bij meer implantaten worden de kortingen, tot 20 procent, achteraf verrekend. Het UMCG zegt dat de korting niet is doorberekend aan patiënten. „De korting is ten gunste gekomen van de algemene ziekenzorg”, zegt een woordvoerder.

Ook heeft het UMCG een CT-scanner van 208.580 euro (zonder BTW) geregeld via dezelfde implantatenfabrikant en die na de leaseperiode tegen de restwaarde gekocht. Met de scanner deed het ziekenhuis „medisch wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot het plaatsen van implantaten” van Nobel Biocare. Alleen onderzoekspatiënten hoefden niet voor de implantaten te betalen.

Reageren kan via zorg@nrc.nl