Bleker onder vuur in Hedwigedebat, maar alternatief niet in beeld

Henk Bleker kan ook zonder Kamermeerderheid doorgaan met zijn plan voor de Hedwigepolder. Foto Google StreetView

Staatssecretaris van Landbouw Henk Bleker (CDA) heeft in de Tweede Kamer de wind van voren gekregen tijdens het debat over zijn nieuwste plannen om maar een deel van de Hedwigepolder onder water te zetten. De oppositiepartijen PvdA, D66, SP en PvdD haalden hard uit naar de bewindsman. Maar voor alternatieven is evenmin steun. En dus kan Bleker na het debat gewoon doorgaan met zijn plan.

Een “baggerplan”, vindt Henk van Gerven (SP). Het “verbrassen” van tientallen miljoenen euro’s in tijden van crisis is aan niemand uit te leggen, zei hij. Ook Lutz Jacobi (PvdA) wees erop dat het verdrag met Vlaanderen op losse schroeven komt te staan, omdat de Belgen alleen zouden willen meebetalen aan het ontpolderen van de volledige Hedwigepolder. Dat het alternatieve plan miljoenen extra kost, vindt zij in tijden van bezuiniging onacceptabel.

“Ik kies er niet voor om miljoenen over de balk te smijten. Dat is oneerlijk voor alle mensen die nu moeten inleveren.” - Stientje van Veldhoven (D66).

Bleker heeft nog geen meerderheid voor alternatieve plan

De Tweede Kamer is verdeeld: het voorstel krijgt slechts steun van de coalitiepartijen VVD en CDA (52 zetels). De rest van de Kamer ziet er niets in, maar heeft geen eensluidend alternatief. De SP wil de polder behouden, terwijl partijen als de PvdA en D66 juist helemaal willen ontpolderen. Tot de Zeeuwen zich hebben uitgesproken in een referendum, mag Bleker geen verdere stappen zetten, vindt de PVV. De gedoogpartij laat het standpunt afhangen van wat de Zeeuwen vinden. Zonder draagvlak in Zeeland zal de PVV de plannen ook niet steunen.

“De enige manier om Bleker tegen te houden, is een motie op te stellen waar een meerderheid achter staat. Een motie, bijvoorbeeld, die Bleker oproept zijn plan in te trekken. Maar zover komt het niet. Want de PVV zal, ook al is de partij fel tegen ontpolderen, een dergelijke motie niet steunen.” - politieke redactie NRC.

Uit eigen hoek kreeg Bleker bijval. CDA-Kamerlid Ad Koppejan steunt het voorstel van de staatssecretaris om de Hedwigepolder deels onder water te zetten. Koppejan was de afgelopen jaren een van de felste bestrijders van de afspraken met Vlaanderen om de dijken van de Hedwigepolder door te prikken.

“Ik heb er als een leeuw voor gestreden”, zei de Zeeuw vanochtend. Hij noemde het “winst” dat het grootste gedeelte van de polder nu wordt behouden; Bleker wil een derde van de polder onder water zetten plus een paar andere gebieden.

“Het is ook een compromis dat pijn doet en waar niemand helemaal blij van wordt. Langer doorpraten vergroot echter de kans dat de Hedwigepolder alsnog helemaal wordt ontpolderd. Er komt een moment dat je de discussie met elkaar moet willen afsluiten. Dat moment is nu aangebroken. Dat is ook een moeilijk moment, voor de Zeeuwen en voor mij persoonlijk.”

Hoon voor Koppejan na steunen Bleker

Wel eiste Koppejan dat in de toekomst nooit meer op een dergelijke manier afspraken wordt gemaakt over ontpoldering en dat de kosten niet meer bedragen dan 190 miljoen euro.

De instemming van Koppejan leverde hem hoon op van de oppositie. Het CDA breekt een verkiezingsbelofte en Koppejan “buigt voor de technocraten uit Brussel”, zei Henk van Gerven (SP). Hero Brinkman beschuldigde Koppejan van een draai en daagde hem uit de juridische strijd met de Europese Commissie aan te gaan. Brussel verzet zich tegen het plan om de Hedwigepolder in zijn geheel te sparen.

Ook SGP wil steun Zeelanders zien, VVD kritisch

Het kabinet heeft ook de steun van de SGP nodig. Elbert Dijkgraaf liet weten dat zijn partij net als de PVV niet akkoord gaat “met welke ontpoldering ook” zolang Zeeland er “geen heil” in ziet. Hij wil dat Bleker een bestuursakkoord sluit met de provincie waarin duidelijke afspraken worden gemaakt over het plan.

Ook regeringspartij VVD toonde zich kritisch. Helma Lodders zei te twijfelen of met dit compromis alle risico’s zijn afgedekt. Zij wil weten hoe het met eventuele aanvullende kosten zit. Lodders wil niet dat er nog een verrassing uit de hoge hoed wordt getoverd. De plannen van Bleker kosten nu 190 miljoen; in het oorspronkelijke plan was dat 114 miljoen.