Bescheiden scheepsmagnaat

Zijn rederij Maersk vervoert 15 procent van alle goederen ter wereld. ‘Meneer’ Arnold Maersk Mc-Kinney Møller bleef er bescheiden onder.

FILE - In this April 4, 2011, file photo of Danish ship-owner Arnold Maersk Mc-Kinney Moeller, who has died it is announced Monday April, 16, 2012. Arnold Maersk Mc-Kinney Moeller, the Dane who created the global shipping and oil conglomerate A.P. Moller-Maersk A/S, died Monday at the age of 98, his company said. Maersk Mc-Kinney Moeller undertook the daily management of the company until 1993 and became chairman of A.P. Moeller – Maersk A/S until 2003. (AP PHOTO/POLFOTO, Jens Dresling) DENMARK OUT
FILE - In this April 4, 2011, file photo of Danish ship-owner Arnold Maersk Mc-Kinney Moeller, who has died it is announced Monday April, 16, 2012. Arnold Maersk Mc-Kinney Moeller, the Dane who created the global shipping and oil conglomerate A.P. Moller-Maersk A/S, died Monday at the age of 98, his company said. Maersk Mc-Kinney Moeller undertook the daily management of the company until 1993 and became chairman of A.P. Moeller – Maersk A/S until 2003. (AP PHOTO/POLFOTO, Jens Dresling) DENMARK OUT AP

Zijn dood ontlokte officiële reacties van de Deense koninklijke familie en van de Deense minister president. „Slechts weinigen”, liet premier Helle Thorning -Schmidt weten, „hebben zozeer hun stempel gedrukt op de recente Deense geschiedenis.”

Scheepsmagnaat en miljardair Arnold Maersk Mc-Kinney Møller, die afgelopen maandag op 98-jarige leeftijd overleed, was in de ogen van veel Denen te groot voor een land met nog geen zes miljoen inwoners. Tijdens zijn lange carrière bouwde hij de twee scheepvaartbedrijven die hij van zijn vader had geërfd uit tot het grootste containerbedrijf ter wereld.

De A.P. Møller-Maersk Group telt 108.000 werknemers in 130 landen en draaide in 2011 een omzet van ruim 45 miljard euro – ongeveer eenvijfde van het Deense bruto binnenlands product. Zijn persoonlijke vermogen werd in 2010 door een Deense zakenkrant geschat op ruim een miljard, het familiekapitaal op meer dan 16 miljard euro.

Møller gaf ook veel geld weg. Zo doneerde hij meer dan 335 miljoen euro voor de bouw van het spectaculaire nieuwe operagebouw aan de haven in Kopenhagen, dat in 2005 openging. Ook andere goede doelen konden rekenen op grote bedragen.

Lutherse normen waren waarschijnlijk de drijfveer voor die vrijgevigheid. Møller hield niet van de schijnwerpers, en leidde een leven op de achtergrond. „Ik hoop dat u begrip kunt opbrengen voor onze overtuiging dat het het beste is om onopgemerkt te blijven”, zei hij ooit tegen journalist Jan Cortzen. „Møller, de mythe”, heette diens boek, dat in 1998 uit kwam.

Die bescheidenheid en zijn beschaafde voorkomen leverde hem veel aanzien op. In het moderne Denemarken is ‘je’ en ‘jij’ de norm geworden, maar volgens Deense media werd Møller altijd aangesproken als ‘meneer’.

In 2003, op 90-jarige leeftijd, gaf hij de leiding van zijn bedrijf definitief uit handen. Maar nog bijna elke dag verscheen hij op het hoofdkwartier aan de haven van Kopenhagen. Vaak nam hij de trap naar zijn kantoor op de zesde verdieping, zo meldt Maersk op zijn website.

Volgens sommigen had Møller te veel grip op Maersk. „Het bedrijf stond niet echt welwillend tegenover investeerders”, zei Charlotte Lindholm, voorzitter van de Deense vereniging van aandeelhouders, tegen financieel persbureau Bloomberg. „Nu zal het opener worden, met veel progressievere, dynamische en op de toekomst gerichte stijl.” Anderen denken echter dat de rederij haar eigen koers zal blijven varen.

Rederijen zuchten wereldwijd onder de torenhoge olieprijzen. Maersk lijdt al sinds 2008 verlies. Met mega containerschepen en door langzamer te varen probeert Maersk de kosten naar beneden te brengen.

Ook in die beslissingen zal Møller zijn gekend. Maar vorig week moest hij zich laten opnemen in het ziekenhuis, omdat hij zich „zwak” voelde. In de nacht van zondag op maandag overleed hij in zijn slaap.