Journalistiek wegbereider voor vrouwen

De echte journalistiek was geen werk voor vrouwen, vond de hoofdredacteur. Ageeth Scherphuis bewees zijn ongelijk.

HILVERSUM - In Amsterdam is de journaliste en tv-omroepster Ageeth Scherphuis op 79-jarige leeftijd overleden.Dat heeft haar familie bekendgemaakt. In 1956 werd ze bij de AVRO een van de eerste tv-omroepsters. Op de foto Ageeth Scherphuis in 1979.
HILVERSUM - In Amsterdam is de journaliste en tv-omroepster Ageeth Scherphuis op 79-jarige leeftijd overleden.Dat heeft haar familie bekendgemaakt. In 1956 werd ze bij de AVRO een van de eerste tv-omroepsters. Op de foto Ageeth Scherphuis in 1979. Dijkstra bv

Eerst was ze de charmante AVRO-omroepster in de beginjaren van de televisie, later werd ze voorvechter van vrouwenprogramma’s en daarna publiceerde ze als redacteur van Vrij Nederland onthullende biografieën over oorlogsprominenten als Gerrit Jan van der Veen en Esmée van Eeghen. Zo blonk Ageeth Scherphuis uiteindelijk toch uit in de journalistieke carrière die haar van jongs af voor ogen stond. Na een langdurig ziekbed is ze gisteren overleden. Ze was 79 jaar.

Bij de Zaanse krant De Typhoon werd ze begin jaren vijftig aangenomen als redactiesecretaresse, omdat de echte journalistiek volgens de hoofdredacteur geen vrouwenwerk was. Toen ze een paar jaar later toch in de verslaggeverij was geraakt, in 1956, werd haar opgedragen te schrijven over de screentests die de AVRO hield om een nieuwe tv-omroepster te vinden. En prompt vond men haar de beste.

Met de uitstraling van de elegante gastvrouw en haar hyperverzorgde dictie – naar de eisen van die dagen – leek Ageeth Scherphuis de ideale verpersoonlijking van de AVRO. Al snel kreeg ze de toen nog niet als zodanig bestempelde status van Bekende Nederlander. „De televisie was een sprookjeswereld”, zei ze vorige zomer in het tv-programma Helden van toen, „en de mensen die op dat scherm verschenen, waren feeën”.

Na tien omroepstersjaren, waarin ze ook diverse eenmalige programma’s presenteerde, vertrok Ageeth Scherphuis naar de toenmalige NTS voor het presenteren van enkele lichtinformatieve kunstrubrieken. Maar pas in 1975, in het internationale jaar van de vrouw, wist ze bij de NOS ruimte te krijgen voor een maandelijks vrouwenprogramma op feministische basis dat Ot... en hoe zit het nou met Sien? ging heten. Als eindredacteur en presentatrice was ze echter kritisch genoeg om het succes van die doorbraak te relativeren. „Vaak heb ik het idee dat Ot en Sien door de NOS gebruikt wordt als een doekje voor het bloeden”, constateerde ze in een GPD-interview. „Hierdoor ontdoet de NOS zich van de plicht in alle andere programma’s ook vrouwen aan het woord te laten”.

Uiteindelijk ging Ageeth Scherphuis in de jaren tachtig toch in op een aanbod om over te stappen naar Vrij Nederland. Ze maakte die keuze, zei ze, omdat de geschreven journalistiek haar veel meer onafhankelijkheid gaf dan haar tv-werk: „Als je een programma wilt maken, gaat iedereen zich ermee bemoeien en dan blijft er ten slotte niets meer over van jouw idee”.

Samen met haar vaste researcher Anita van Ommeren schreef ze een reeks veelomvattende reportages en levensverhalen waarvan sommige later ook in boekvorm verschenen – staaltjes van voorbeeldige journalistiek waarvoor vrouwen nog niet eens zo lang geleden ongeschikt werden geacht.