Een oplossing zonder pijn is er niet, zegt Bleker

„Een extra ontpoldering is onbestaanbaar”, beloofde staatssecretaris Bleker in Zeeland, waar hij zijn ‘Hedwigeplan’ verdedigde. De Zeeuwen zitten er maar mee.

Hier staat uw staatssecretaris en hij kon niet anders. Met die houding kwam Henk Bleker gisteren naar het provinciehuis in Middelburg. Hij gaf een toelichting op het kabinetsplan om op verschillende plaatsen in Zeeland polders onder water te zetten.

Is het jammer dat een derde deel van de Hedwigepolder onder water zal worden gezet? Zeker. Maar deze polder ongemoeid laten „was een absoluut no go voor de Europese Commissie”, aldus Bleker. De CDA-staatssecretaris had op 16 februari jongstleden van eurocommissaris Potocnik te horen gekregen dat de alternatieven voor het onder water zetten van de Hedwigepolder „niet voldoende” waren.

Vervolgens had Bleker de kont tegen de krib kunnen gooien en juridische procedures van de Europese Commissie tegen Nederland kunnen afwachten. Dat had een jarenlange strijd opgeleverd. En dat zou ook „ruzie” met de „Vlaamse buren” hebben betekend. De minister-president van Vlaanderen, Kris Peeters, heeft Nederland de afgelopen anderhalf jaar steeds laten weten dat hij de reactie van de Europese Commissie zou „volgen”. Bleker: „En ik wil geen ruzie met twee partijen tegelijk. Dat lijkt me niks.” Daarom had hij het „compromis” gekozen. En dat betekent dat als Brussel het Nederlandse plan naar verwachting goedkeurt, Vlaanderen bereid is te praten over de uitwerking ervan.

Bleker spreekt van „een redelijk plan”. In plaats van een 300 hectare grote landbouwpolder te offeren als bijdrage aan het natuurherstel van de Westerschelde, wordt de pijn verdeeld. „Want een oplossing zonder pijn is er niet.” Verschillende plaatsen in Zeeland krijgen ermee te maken. Bij Vlissingen worden twee polders onder water gezet, de Welzinge- en de Schorerpolder, die toch al min of meer voor natuur waren bestemd. En aan de overkant van de Hedwigepolder, aan de andere oever van de Westerschelde, wordt de Appelzak aan de golven prijsgegeven, een gebied waar onder meer een golfclub met negenhonderd leden is gehuisvest. „We verdelen de pijn over de landbouw, de recreatie en de natuur. Draagt elkanders lasten”, aldus Bleker.

Behalve in ontpolderen voorziet het plan ook in het dieper aanleggen van de zogenoemde Gasdam, een reeks leidingen, bij het Verdronken Land van Saeftinghe. „Daar kwamen de mensen van de Europese Commissie mee. Daardoor ontstaat ecologische winst doordat twee gebieden met elkaar worden verbonden.” Bleker zegt het alsof hij er ook niks aan kan doen. „Wij moeten de achteruitgang van de natuur definitief tot stilstand brengen.” Maar betekent dat nog meer ontpolderingen over een paar jaar? Nee. Bleker: „Een extra ontpoldering is onbestaanbaar.” In het vorige plan van het kabinet was de aanleg van schorren en slikken in het water van de huidige Westerschelde opgenomen. Dat zou het prijsgeven van land aan water overbodig maken. Maar dat vond Brussel onvoldoende. „Die maatregelen vindt men in Brussel niet equivalent aan het ontpolderen van de Hedwigepolder.”

De Zeeuwen zitten er maar mee. Burgemeester Jan Huisman van Reimerswaal wil vooralsnog niet meewerken aan het afgraven van de golfbaan in de Appelzak. Bij Vlissingen vinden ze het merkwaardig dat de Welzinge is aangewezen. „Het is nooit een polder geweest”, zegt voorzitter Friedy Geeve van de dorpsraad Ritthem. „De Welzinge heeft nooit deel uitgemaakt van het stroomgebied van de Westerschelde. De Welzinge heeft een grote cultuurhistorische waarde. Het inlaten van zout water zou dit teniet doen.” Boerenvoorman Peter de Koeijer vreest nieuwe ontpolderingen en denkt dat dit plan erg duur gaat uitpakken. Voor boer Gert-Jan Minderhout van de Partij voor Zeeland is dit plan „volstrekt onacceptabel”.

Anderzijds zijn de Zeeuwen moe. Moe van het ontpolderen. En vooral moe van het discussiëren erover. „Ontpolderingsdiscussiemoe”, aldus Bleker. Burgemeester Jan-Frans Mulder van de gemeente Hulst, waar de Hedwigepolder ligt: „Dit dossier speelt nu zeven jaar. Wij hopen op een afronding.” Commissaris van de koningin Karla Peijs, partijgenoot van Bleker: „We moeten goed nadenken. Het gaat om een paar heel pijnlijke ingrepen. Zoals het ontpolderen van de Welzinge, een gebied dat wij als provincie hadden bedoeld om er mariniers te laten aanlanden. Ook is het plan duurder dan het vorige. Veel mensen in Zeeland zullen over hun schaduw moeten heen springen. We zullen een keuze moeten maken tussen of de hele Hedwigepolder onder water zetten of dit plan accepteren. We moeten ergens een streep zetten.” Nu alleen de Tweede Kamer nog even overtuigen. De PVV bijvoorbeeld, die vooralsnog „geen millimeter” van de Hedwigepolder wil laten vollopen. Peijs: „De PVV trekt wel bij.”