Assange kiest staatszender als podium

Julian Assange heeft vanaf vanavond zijn eigen talkshow, uitgezonden op Russia Today. Die zender laat nooit na de VS in een kwaad daglicht te stellen.

Julian Assange, de oprichter van Wikileaks, heeft vanavond zijn eerste talkshow op Russia Today, de Engelstalige nieuwszender van de Russische overheid. Twaalf weken achter elkaar zal hij in zijn programma – opgenomen in Groot-Brittannië waar hij onder huisarrest staat – activisten, politici en artiesten aan het woord laten, die in westerse media worden geweerd. Verwacht wordt dat die studiogasten scherpe kritiek zullen leveren op wat Assange ziet als de pogingen van de Verenigde Staten om de wereld te domineren.

Assanges keuze voor Russia Today is niet zo vreemd. Die zender vindt hij namelijk, samen met Al-Jazeera, de beste ter wereld, voor zover het objectieve berichtgeving betreft. Zijn voorkeur is opvallend. Want is Al-Jazeera in de loop der jaren uitgegroeid tot een kwaliteitszender, die de BBC regelmatig overtreft, Russia Today wordt door velen toch vooral gezien als een propagandazender van het Kremlin, bedoeld om een buitenlands publiek te laten inzien dat Poetin en regeringspartij Verenigd Rusland voor 100 procent deugen. Het nieuws wordt er, net als bij de staatstelevisiezenders Eerste Kanaal en NTV, behoorlijk gecensureerd. Ook laat Russia Today niet na om als het even kan de Verenigde Staten in een kwaad daglicht te stellen.

Die invalshoek bleek tijdens de Russisch-Georgische oorlog van augustus 2008. Dat conflict werd verslagen vanuit het Kremlinperspectief, waarin vooral melding werd gemaakt van de slachtoffers die door het Georgische leger in de afvallige en door Rusland gesteunde provincie Zuid-Ossetië werden gemaakt. Over de verwoestingen die Zuid-Ossetische milities in Georgische dorpen aanrichtten, werd met geen woord gerept.

Margarita Simonjan, de hoofdredacteur van de zender, geeft openlijk toe dat Russia Today een pro-Russisch uitgangspunt heeft. Haar zender, die in 2005 door staatspersbureau RIANovosti is opgericht en behalve in het Engels ook in het Arabisch uitzendingen verzorgt, heeft 430 miljoen kijkers wereldwijd.

In het buitenland maakt Russia Today gebruik van professionele journalisten, maar in Rusland zelf zijn de verslaggevers niet zelden jongeren uit Angelsaksische landen, die er een jaartje tussenuit willen. In het centrum van Moskou kom je ze bij politieke gebeurtenissen regelmatig tegen. Veel kennis van het Russische politieke theater hebben ze niet en van veel politici, zowel uit het Kremlin- als uit het oppositiekamp, kennen ze de namen en gezichten niet.

Hoogtepunten zijn het wekelijkse gesprek met een willekeurige expatzakenman in het Moskouse café de Booze Bub en de Amerikaanse politicoloog Peter Lavelle, een van de grootste en meest enthousiaste Poetinadepten ter wereld.

Lavelle laat tijdens zijn programma Cross Talk niet na te benadrukken dat het Westen Poetin haat en dat westerse correspondenten in Rusland de politieke situatie geheel verkeerd inschatten. Volgens hem en zijn studiogasten (Amerikanen, Russen, Britten) is Rusland wel degelijk een democratie in ontwikkeling en valt er op Poetin als democratisch politicus weinig aan te merken. De parlementsverkiezingen van december, waarbij volgens westerse waarnemers op grote schaal is gefraudeerd, waren volgens een van zijn studiogasten de beste uit de geschiedenis. Het Westen weigert dit alleen in te zien.

Dat Assange nu op Russia Today verschijnt, past geheel in dit straatje. Maar tegelijkertijd wringt er iets, want in de Wikileaks die over Rusland gingen, kwam uit de Amerikaanse diplomatieke codeberichten juist een heel ander beeld van Poetin en zijn politieke systeem naar voren. Dat beeld was niet alleen gebaseerd op gesprekken van Amerikaanse diplomaten met oppositiepolitici en mensenrechtenactivisten, maar ook op eigen waarnemingen, die stroken met die van veel gewone Russen. En daaruit kwam opnieuw dat kritische beeld naar voren van een criminele bende, die het Kremlin tot hoofdkwartier heeft gekozen.