Woede in Spanje om nationalisatie Argentijnse oliemaatschappij

Oliemaatschappij Repsol is woedend over de plannen van Argentinië om YPF, nu nog onderdeel van Repsol, te nationaliseren. Foto AFP / Dominique Faget

Het nieuws dat Argentinië het Argentijnse deel van oliemaatschappij Repsol gaat nationaliseren heeft de koers van het Spaanse Repsol stevig doen kelderen. Aandelen Repsol YPF verloren volgens persbureau AP vanochtend vroeg al snel 4,7 procent op de beurs in Madrid. Ook leidde het besluit internationaal tot woedende reacties.

De Argentijnse president Cristina Fernandez de Kirchner kondigde gisteren in een toespraak aan dat zij 51 procent van de aandelen YPF wil verwerven voor de staat. YPF is het Argentijnse deel van het Spaanse Repsol. Repsol houdt door de plannen van Kirchner nog slechts een belang van 6 procent in YPF over.

Het besluit van Kirchner leidt tot de grootste nationalisatie wereldwijd sinds de overname van oliebedrijf Yukos door de Russische regering bijna tien jaar geleden.

Steun voor van Venezuela, vrees voor potentiële nieuwe paria

Repsol en Spanje maken grote bezwaren tegen de nationalisatie en hebben gewaarschuwd dat Argentinië door de verwerving van een meerderheidsbelang in YPF in de toekomst mogelijk kan uitgroeien tot een nieuwe internationale paria op de olie- en gasmarkt.

Onder meer de Mexicaanse president Felipe Calderón liet zich negatief uit over het plan van Kirchner. Calderón zei de nationalisatie “niet erg verantwoordelijk en niet erg verstandig” te vinden. Repsol kondigde een lange juridische strijd aan met Argentinië.

Argentinië wil dat YPF olie- en gasproductie opschroeft

De Argentijnse regering beschuldigt YPF ervan niet genoeg te investeren in de winning van gas en olie. Daardoor moet Argentinië, dat rijk is aan deze grondstoffen, veel geld uitgeven aan de import van olie en gas.

Als YPF, dat ooit werd opgericht als staatbedrijf maar in de jaren negentig werd geprivatiseerd, terug is in staatshanden gaat Argentinië de productie opvoeren, zei Kirchner in haar toespraak. Kirchner zei volgens persbureau AP gisteren:

“Wij zijn het enige land in Latijns-Amerika, en ik denk in praktisch de hele wereld, dat niet zijn eigen grondstoffen beheert.”

Critici van de nationalisatie zeggen echter dat de Argentijnse regering zelf aanstichter is geweest van de verlaagde olieproductie door Repsol. Om de hoge inflatie in Argentinië te beteugelen heeft de regering de energieprijzen voor Argentijnse burgers en bedrijven kunstmatig laag gezet. Voor Repsol werd het daardoor onaantrekkelijk om te investeren in een markt waar de olieprijs fors onder het internationale niveau ligt.

Koers daalt omdat compensatie lager zal zijn dan Repsol verlangt

Ook de afgelopen maanden stond het aandeel Repsol al onder druk, vanwege de onzekerheid over de toekomst van YPF. Het was al langer duidelijk dat de Argentijnse staat een meerderheid van de aandelen van het bedrijf wilde opkopen, maar het is onduidelijk welke vergoeding voor Repsol daar tegenover zou staan.

De compensatie, die door een Argentijns tribunaal dient te worden vastgesteld, zal pas na maanden of zelfs jaren worden uitbetaald en zal waarschijnlijk veel lager zijn dan het geld dat Repsol verlangt. Repsol heeft gezegd dat het minstens acht miljard euro voor zijn aandelen wil innen.

Besluit Kirchner past in trend Latijns-Amerika

Het besluit van Kirchner past echter in een trend. Dat Kirchner alle protest tegen de nationalisatie heeft genegeerd, toont hoe de VS en Europa invloed verliezen in het steeds zelfbewuster continent. Burgers eisen meer profijt voor hun eigen land uit de eigen bodemschatten. De afgelopen jaren onteigenden verscheidene links-nationalistische presidenten zoals Morales (Bolivia), Correa (Ecuador) en Chávez (Venezuela) daarom al buitenlandse multinationals in hun energie- en mijnbouwsectoren.

Kirchner dreigde gisteren ook andere sectoren aan te pakken waarin Spaanse bedrijven investeren, zoals “banken en telecom.” De dreiging van Argentijnse nationalisatie komt op een gevoelig moment voor Spanje dat de laatste weken wordt geplaagd door een opleving van de eurocrisis. Spaanse multinationals met activiteiten in opkomende markten als Argentinië bieden in Spanje veel mensen een inkomen en een baan.

De Spaanse industrieminister José Manue Soria sprak van een “vijandige daad” van Argentinië en zei dat zijn regering “duidelijke en stellige actie” gaat ondernemen.