Verkiezing van nieuwe partijleider verdeelt top CDA

CDA-voorzitter Ruth Peetoom en partijprominenten onder wie vicepremier Maxime Verhagen zijn het oneens over de wijze waarop een nieuwe partijleider moet worden gekozen.

Verhagen en de bewindslieden Henk Bleker en Marja van Bijsterveldt willen een lijsttrekkersverkiezing. Partijvoorzitter Peetoom heeft daar bezwaren tegen. Het partijbestuur is verdeeld.

Dit zeggen bronnen in de partijtop tegen deze krant. De regeringspartij zit nu 22 maanden zonder leider en staat mede hierdoor in de peilingen vrij constant op slechts 13 à 14 zetels. Daarmee zou het CDA, decennialang machtig, de vijfde partij in het parlement zijn.

Het partijstandpunt is steeds geweest dat, in de woorden van voorzitter Peetoom, „een nieuwe leider vanzelf opstaat”. Omdat dit uitblijft, presenteerde ze drie weken geleden op de vorige vergadering van het partijbestuur, een notitie met zes mogelijke procedures.

Een van de manieren is alle Nederlanders, ook niet-leden en niet-kiezers, tegen betaling van administratiekosten (bijvoorbeeld 1 euro) te laten meestemmen. Aan de andere kant van het spectrum ligt de mogelijkheid dat het partijbestuur iemand aanwijst.

Het is ook mogelijk dat er een ballotagecommissie komt die een of twee geschikte kandidaten ter bekrachtiging voordraagt aan het congres.

Peetoom heeft moeite met groots opgezette verkiezingen, ook als deze uitsluitend onder CDA-leden plaatsvinden, omdat ze vreest voor ongeschikte kandidaten. CDA’ers met een belangrijke positie zouden zich wellicht niet kandideren, uit vrees voor reputatieschade bij een verloren verkiezing. „De meerderheid gaat voor safe”, zegt een van de leden van het partijbestuur. „Anders zou iedere dorpsgek, CDA-lid of niet, zich kunnen opwerpen als leider. Daarom wil Ruth liever aanwijzen.”

Volgens Peetooms woordvoerder „is er nog geen besluit genomen: we hebben een verkennende ronde gehad”. Op een van de volgende bestuursvergaderingen komt Peetoom met haar officiële voorstel.

Volgens Van Bijsterveldt, Bleker en Verhagen komen ook verliezers sterker uit een verkiezingsstrijd en is de partij gebaat bij open procedures. Voorstanders wijzen op de recente verkiezingen bij de PvdA.

„Iedereen mag opvattingen hebben”, zegt Peetooms woordvoerder, „maar de keuze van de nieuwe leider is de verantwoordelijkheid van het partijbestuur.” Leden van het kabinet maken daar geen deel van uit.