Spaanse griep verpest goede humeur beleggers

Voor aandelenbeleggers begon het jaar zo goed. Koersen stegen en er kwamen nieuwe beursfondsen bij. Maar de voorjaarsrally, zoals dat heet, was van korte duur.

Het aangename voorjaar van 2012 duurde zowel in meteorologisch opzicht als voor beleggers maar heel eventjes. Er was Elfstedentochtkoorts in februari (met stralende zon) en een vroege rokjesdag in maart, maar kort voor Pasen leek de herfst weer in te treden. Op de beurs zette het koersherstel van december zich aanvankelijk onverstoorbaar verder. De AEX-index klom van 312 punten naar ruim 336 punten half maart, het niveau van vóór de grote klap begin augustus vorig jaar. Het beursklimaat voelde zelfs zo aangenaam dat de beursgang weer in zwang kwam. In Nederland maakt Douwe Egberts zich op voor het Damrak, kabelaar Ziggo kreeg daar vorige maand al een warm welkom.

Maar rondom het Paasweekend werd alles anders. Een Spaans griepje bedierf het humeur van de belegger. De Amsterdamse beursgraadmeter is weer terug bij af. Voor Goede Vrijdag dook de hoofdindex al even onder de 311 punten. Afgelopen dinsdag sloot hij voor het eerst, en flink, onder de beginstand van dit jaar, op 305,91 punten.

Tegenvallende Amerikaanse werkloosheidscijfers waren daaraan schuldig, maar vooral nieuwe onrust over de Spaanse economie. Een veiling van Spaanse staatsobligaties kort vóór Pasen viel tegen, met een magere opbrengst en een hoge rente. De rentestand liep in de dagen daarna verder op, nadat de Spaanse overheid extra bezuinigingen en nieuwe lastenverzwaringen had aangekondigd. Zou, na de redding van Griekenland, de eurocrisis dan toch overspringen op een veel grotere economie in Zuid-Europa?

Vermogensbeheerder Wilfried Steentjes verwacht van niet. Hij ziet in de recente koersdalingen vooral bewijs dat beleggers nog steeds nerveus zijn. „Je ziet dat beleggers op elk mogelijk slecht nieuwtje heftig reageren.”

Dat was in de voorbije dagen te zien aan de koersval van Shell (met 5 procent), na berichten over een mogelijk olielek in de Golf van Mexico. In luttele uren verloor het concern 8,3 miljard euro van z’n beurswaarde – bijna 60 miljoen euro per minuut. Een vaag persbericht van SBM Offshore over mogelijke malversaties bij een bepaalde verkoopafdeling leidde tot een koersdaling van bijna 12 procent. „Niemand weet nog wat daar aan de hand is”, zegt Steentjes. „En zeker niet hoeveel geld dat gaat kosten.”

Dat beleggers wereldwijd zenuwachtig werden over de ontwikkelingen in Spanje, is volgens Steentjes evenmin logisch. „Misschien komt de mislukking van die obligatie-uitgifte wel door zoiets simpels als dat het op Witte Donderdag plaats vond. Dat is een dag dat veel katholieke Spaanse beleggers ongetwijfeld niet beschikbaar waren.”

Het gevaar van nerveuze beleggers is dat een hele serie van slechte nieuwtjes tot een misschien wel blijvende grafstemming op de beurs kunnen leiden. En dat is volgens Steentjes onterecht. „De bedrijfscijfers zijn in het algemeen nog goed.”

Zo presenteerde de Amerikaanse aluminiumproducent Alcoa afgelopen week resultaten die boven verwachting positief waren. Voor komende week staan de eerste kwartaalcijfers van Nederlandse concerns op het programma: Philips en ASML. „Ik verwacht geen slecht nieuws”, zegt Steentjes. „Er zijn überhaupt geen winstwaarschuwingen geweest, zoals vorig jaar om deze tijd.”

Dat is inderdaad opvallend, zegt Corné van Zeijl. Maar de analist van SNS Asset Management is een toch stuk somberder. „Ik vind de economische macrocijfers behoorlijk zorgelijk. Kijk naar de surprise-index van Citibank, die zo’n beetje alle economische factoren mee weegt. Die is al weken aan het dalen.” Dat zal, als het doorzet, uiteindelijk doorwerken in de bedrijfscijfers, en dus in de beurskoersen.

De basis van het Westen is volgens Van Zeijl nog altijd broos. „In Europa draait maar één economie echt goed, en dat is Duitsland. De Amerikaanse economie loopt nog altijd op geleend geld.” Voor Nederland is het al niet veel beter. „Het consumentenvertrouwen is tot onder het niveau van 2008 gedaald. Dat is zorgelijk, en dan moeten de nieuwe bezuinigingen nog komen.”

De dip op de beurs heeft voor de beleggers Steentjes en Van Zeijl uiteraard ook één groot voordeel. Van Zeijl: „Nu aandelen goedkoper worden, is het gunstig om in te stappen.” En aandelen, vult Steentjes aan, „leveren gemiddeld nog altijd meer op dan staatsobligaties.”