Non-styling is ook styling

Stylisten zijn niet langer anonieme krachten. Ze hebben grote invloed op de mode. Hun specialisme: interpreteren en combineren. ‘Het lijkt op sociologie.’

Tot voor kort waren stylisten de stille krachten van de mode-industrie. Ze bedachten en stylden fotoshoots voor modebladen, waren betrokken bij modeshows en advertentiecampagnes, maar hun namen waren – in tegenstelling tot die van ontwerpers, modellen en zelfs kappers en visagisten – bijna altijd onbekend.

Maar de stylist is bezig met een inhaalrace. Het is geen geheim meer dat de Britse stylist Katie Grand een flinke vinger in de pap heeft bij de collecties van Marc Jacobs voor Louis Vuitton; ze hebben dagelijks contact en bespreken alles, van de proporties van een jasje tot het thema van een collectie. Nicolas Ghesquière, hoofdontwerper van Balenciaga, werkt nauw met Marie-Amélie Sauvé, stylist Emmanuelle Alt, de hoofdredacteur van de Franse Vogue, heeft flink wat inbreng gehad bij Balmain en Isabel Marant, en de wederopstanding van Gucci in de jaren negentig was heus niet alleen te danken aan ontwerper Tom Ford. Gucci’s hyperseksuele imago, ook wel pornochic genoemd, was net zo goed het werk van Carine Roitfeld, voormalig hoofdredacteur van de Franse Vogue en destijds nog freelance stylist.

Het Franse modehuis Mugler heeft niet eens de moeite genomen een ontwerper aan te nemen. De stylist Nicola Formichetti, bekend geworden als de man achter de outfits van Lady Gaga, is sinds vorig jaar verantwoordelijk voor de mannen- en vrouwencollecties van het huis.

De erkenning van de stylist heeft veel te maken met de ontwikkelingen in de mode. Nog steeds komen ontwerpers met nieuwe vindingen, maar net zo vaak wordt de laatste twintig jaar geput uit bestaande kledingstukken en stijlen. Bij het recyclen van mode van vroeger is vooral belangrijk wanneer het gebeurt, en vooral: hoe de kleding wordt gedragen. Letterlijk kopiëren van oude outfits is geen nieuwe mode. Er moet een draai – of zoals dat in de mode heet: een twist – aan worden gegeven die het naar het nu brengt. En draaien, interpreteren en combineren, dat is het specialisme van de stylist.

Het nieuwe boek Stylists van Katie Baron gaat in op het werk van 25 toonaangevende stylisten, onder wie Grand, Formichetti en Sauvé. Het is overigens niet het eerste boek dat aan de stylist is gewijd. Vijf jaar geleden verscheen – het nog steeds verkrijgbare – Stylist van Sarah Mower, dat zestien stylisten belichtte, deels dezelfde namen als in Stylists.

Setjes

Styling is ook in Nederland steeds populairder aan het worden. Talloze Nederlandse bloggers zijn er intensief mee bezig; elke dag opnieuw gaan ze in een ander setje op de foto. De stap naar professionele styling lijkt snel gemaakt: het beroep heeft glamour, is niet beschermd en er is geen opleiding voor nodig.

Stylist en Stylists laten zien dat styling – werkelijk goede, baanbrekende styling – eigenlijk weinig te maken heeft met het volgen van trends en het samenstellen van leuke outfitjes.

„Een goede stylist”, zegt modefotograaf Nick Knight in Stylists „verlangt naar dingen die er nog niet zijn.” „Het gaat erom dat je een heel specifieke kijk op mode hebt”, zegt Francesca Burns, een van de stylisten die in het boek zijn opgenomen, en die onder meer werkt voor i-D, Interview, de Japanse Vogue. „Het lijkt op sociologie. Het gaat om het vastleggen van een moment, sociale geschiedenis.”

Kleren en accessoires spelen daar lang niet altijd een grote rol in. De sfeer, het gevoel dat uit een foto spreekt, kan net zoveel zeggen over mode. In Stylists staat een zwart-witfoto uit 1990 van een piepjonge Kate Moss, gestyled door Melanie Ward. In het losse haar van de onopgemaakte Moss zitten twee kleine vlechtjes, om haar hals draagt ze een ketting van madeliefjes, van haar simpele witte blouse is maar een klein stukje te zien. In dezelfde serie zat een foto van een topless Moss met een indianenveer in haar haar.

De foto’s waren niet alleen de doorbraak van Moss, ze „veranderden het gezicht van mode voor altijd”, aldus Stylists-auteur Baron. De ogenschijnlijke non-styling en de keuze van het model (mager, met scheve tanden) betekenden een breuk met de overdadige, glamourous jaren tachtig. Grunge werd een toonaangevende stijl.

Ward, die zich onder meer laat inspireren door de foto’s van Ed van der Elsken en samenwerkte met onder meer Karl Lagerfeld en Helmut Lang, wordt overigens ook gezien als de uitvinder van de lage, skinny jeans.

Midden jaren negentig haalde ze voor foto’s de tailleband van spijkerbroeken af, nam de pijpen in en trok de broek nog eens flink naar beneden.

Waarna de industrie, wederom, volgde.

Katie Baron: Stylists, new fashion visionaries, Laurence King, 39,95 euro.

Sarah Mower: Stylist, the interpreters of fashion, Rizzoli, 69,95 euro.