Jaloers op kalm Birma

Bambang Harymurti was wel onder de indruk van de Birmese hoofdstad Nay Pyi Taw. „Mijn vrienden in Jakarta zouden jaloers zijn als ze dit zagen”, schreef de oud-hoofdredacteur van het Indonesische weekblad Tempo deze week over het miljardenproject in de jungle, door westerse media belachelijk gemaakt als een megalomane spookstad.

Maar voor wie uit het door files en vuilnis geteisterde Jakarta komt, zijn de uitgestorven twintigbaanswegen zo gek nog niet. Harymurti beschrijft hoe breed en rustig de boulevards met hun stalinistische architectuur zijn. „Alles is ordelijk en gepland, als een gigantisch vastgoedcomplex.” Het zal politieke activisten hier nooit lukken de regering omver te werpen, mijmert Harymurti. Al is het maar omdat ze dan eerst vier uur in de auto moeten zitten, door onbewoond gebied.

Indonesische media besteedden deze week aandacht aan de democratisering van Birma. Oftewel de ‘reformasi’, zoals het eigen democratiseringsproces van veertien jaar geleden werd genoemd. Harymurti bracht er tien dagen door in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen op 1 april, die maken dat oppositieleidster Aung San Suu Kyi voor het eerst in het parlement komt. Dagblad Kompas wijdde gisteren zijn bijlage Fokus aan het land.

Voor Indonesië en de andere landen van Zuidoost-Azië was Birma tot voor kort een probleemgeval. De ondemocratische buur was een smet op de internationale reputatie van Asean, de unie van Zuidoost-Aziatische landen. Dat het door een militaire junta geleide land als volwaardig lid aan tafel mocht zitten, maakte de unie minder geschikt als gesprekspartner voor het Westen.

Indonesië sprak zich als herboren democratie nog wel eens uit tegen de junta. Anders dan een land als Vietnam, waarvan het democratisch gehalte ook gering is. Maar zo streng als het Westen was Asean geenszins. De unie propageerde een aanpak van verbintenis in plaats van sancties. Niet in de laatste plaats omdat de buurlanden – anders dan het Westen – echt iets te verliezen hadden aan een handelsstop met het grondstofrijke land. Vooral Thailand investeert miljarden in Birma.

Nu Birma een civiele regering heeft en in snel tempo hervormingen doorvoert, zijn de buurlanden de eerste om het land te belonen. In 2014 mag Birma het roterende voorzitterschap van Asean op zich nemen. Een jaar eerder organiseert het land voor het eerst sinds 1969 de Zuidoost-Aziatische Spelen. Met hoofdstad Nay Pyi Taw als toneel.

De ontwikkelingen in Birma kunnen belangrijk zijn voor Indonesië, schrijft journalist Orin Basuki van Kompas. Voor landgenoten die Rangoon zouden willen bezoeken, beschrijft hij hoe rustig de stad is doordat brommers verboden zijn, en dat je er drie keer zo goedkoop textiel kunt kopen als in Indonesië. Verder kan Indonesië als model dienen voor het zich ontwikkelende Birma, schrijft hij. Ervaren journalisten uit Indonesië zijn volgens hem gevraagd hun mening te geven over de nieuwe perswet.

En dan het economische belang. Het dagblad beschrijft hoe een provinciegouverneur tegen de Indonesische ambassadeur aankondigt Indonesische kolen te willen kopen, en Indonesische bedrijven aanspoort om te investeren in cementfabrieken. Talloze sectoren zijn interessant om te investeren, somt de auteur op: de financiële sector, de hotelbusiness, de logistiek, de automarkt, de mijnbouw, telecommunicatie, de aanleg van plantages. En Indonesisch kapitaal is meer dan welkom.