Gesprekken Iran en wereldmachten in Istanbul over nucleair programma

De Iraanse delegatie die vandaag in Istanbul met de wereldmachten onderhandelt werd gisteren door een Turkse delegatie ontvangen in Istanbul. Foto AP / Burhan Ozbilici

De vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en Duitsland praten vandaag in Istanbul weer met Iran over het omstreden nucleaire programma van het land. Het zijn de eerste gesprekken over de kwestie tussen Iran en de wereldmachten in vijftien maanden.

De gesprekken tussen Iran en de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland zijn bedoeld om de spanningen in de regio over het nucleaire programma van Iran te bedaren. De afgelopen maanden dreigde Israël herhaaldelijk Iran aan te vallen als het daadwerkelijk besluit een kernwapen te bouwen, omdat Israël Iran als een groot gevaar voor zijn veiligheid ziet. Ook de VS en andere westerse machten vinden een nucleair Iran onacceptabel, maar hopen dat er via de diplomatieke weg nog een oplossing mogelijk is. Zelf ontkent Iran aan een kernwapen te werken.

Diplomaten zeiden vanochtend tegen de BBC en persbureau Reuters dat van de hervatting van de besprekingen niet direct heel veel verwacht moet worden. Een doorbraak in de kwestie acht niemand op de korte termijn waarschijnlijk, maar westerse diplomaten vinden het een positief signaal dat Iran weer bereid is om rond de tafel te gaan. Of de Iraniërs ook daadwerkelijk van plan zijn serieus over de eigen nucleaire activiteiten te onderhandelen moet nog blijken. Als dat wel zo is, volgt volgende maand mogelijk een nieuwe ronde besprekingen in de Iraakse hoofdstad Bagdad.

‘Iraniërs sturen signalen dat ze serieus bereid zijn over nucleaire programma te praten’

Iran begint door de zware internationale sancties druk te voelen om te praten, zei Sir Richard Dalton, voormalig Brits ambassadeur in Iran en nu analist bij de denktank Chatham House, gisteren in NRC Handelsblad:

“De Iraanse leiders komen in de komende twee jaar niet zonder geld te zitten. Maar ik denk dat ze zich zorgen moeten maken over de toestand waarin ze zich over drie, vier, vijf jaar bevinden. Met groeiende binnenlandse consumptie van olieproducten en slinkende export gaan ze zelfs bij hogere olieprijzen de druk voelen. Het is mogelijk dat we in onderhandelingen een hefboom hebben.”

Dalton zegt dat er verschillende aanwijzingen zijn dat Iran de druk van de internationale gemeenschap begint te voelen:

“Eind vorige zomer besloot Iran op het hoogste niveau de resterende problemen met het Internationaal Atoomenergie Agentschap op te lossen over de potentiële militaire dimensie van hun programma. Gesprekken daarover zijn vastgelopen, maar de Iraniërs sturen signalen dat ze nog steeds bereid zijn over deze vragen te praten. Een tweede aanwijzing waren toon en inhoud van het Iraanse antwoord op de uitnodiging om nu weer te gaan onderhandelen. Eerdere voorwaarden werden daarin niet herhaald, en daarmee lijken ze de weg naar een constructieve gedachtenwisseling te openen.”