Fu King

Ivo Weyel houdt op reis wel van wat spraakverwarring.

Het is maar goed dat Esperanto het nooit heeft gehaald. De wereldtaal die alle andere talen overbodig zou maken, had nog een opleving in de jaren zeventig. Alle Menschen werden Brüder en all for one and one for all; dat soort idealen. Maar taalverwarringen behoren tot de leukste dingen die een mens op reis kan beleven. Vooral in oosterse landen kunnen die tot grote hilariteit leiden. Restaurantnamen als Fook Yue, Fu King, Soon Fatt en Phât Phúc, allemaal echt bestaand en zich taalkundig van geen kwaad bewust, doen het natuurlijk leuk in smartphoneberichtjes naar het thuisfront (inclusief foto van het naambord aan de gevel). Plaatsnamen doen daar niet voor onder. Vlak naast de bekende Thaise badplaats Hua Hin bijvoorbeeld ligt het minder toeristische, maar veel mooiere Ban Krut. Ook in Amerika zijn er leuke stadjes. Toch lief als je kunt zeggen dat je in Sweet Home woont. ‘My home is in Sweet Home’. Een stuk minder aangenaam klinkt het als je in Mianus woont (wat wordt uitgesproken als My Anus). Wat – vlek op vlek – ook nog eens in (langzaam uitspreken met Nederlandse tongval) Connecticut ligt.

Het televisieprogramma Jackass heeft er eens een special aan gewijd op de hun bekende wijze, met straatinterviews en vragen als: ‘Is Mianus a big place?’, en als iemand dan ‘nee’ zei, antwoorden met ‘How do you know?’

Ook leuk is het toeristische restaurant in Barcelona dat prat gaat op het feit dat ze menukaarten hebben in twaalf verschillende talen. Die echter allemaal duidelijk vertaald zijn door een automatische vertaalmachine. Mixed Grill heet er in het Nederlands ‘Vlees van het Strijkijzer’.

En dan die Engelsen die een weekendje hadden geboekt in het luxueuze Badhotel in Domburg en maar niet begrepen waarom zo’n goed hotel zich een bad hotel (slecht hotel) noemt.

Tegenwoordig zijn er talloze vertaalapps. Bij Questvisual hoef je je telefoon maar boven een tekst te houden en de vertaling verschijnt op het scherm. Oké, grammaticaal niet altijd correct (‘When is the next flight leaving?’ wordt: ‘Wanneer komt de volgende vlucht met vertrek?’), maar een kniesoor die dat niet begrijpt. Bij Google Translate hebben ze recentelijk zelfs Esperanto toegevoegd aan het talenarsenaal. Lost in translation (waar het hier toch allemaal om gaat) heet dan perdita en tradukado. Maar vertaal je ‘lost in translation’ naar het Nederlands, verschijnt hetzelfde ‘lost in translation’. Een typisch geval van lost in translation dus.