Eén man bepaalt de band Nederland-Turkije

De PVV van Geert Wilders heeft zich verzet tegen de komst van de Turkse president. De andere partijen zien geen bezwaar.

De Nederlandse relatie met Turkije wordt de laatste jaren vooral bepaald door één man: Geert Wilders. Dat begon in 2004, toen Wilders besloot uit de VVD te stappen. De reden? Hij kon niet leven met een mogelijke Turkse toetreding tot de Europese Unie.

Eind 2009 zou Wilders met een delegatie Kamerleden naar Turkije reizen. De Turkse premier Erdogan en zijn minister van Buitenlandse Zaken lieten echter weten Wilders niet te willen ontvangen. De hele reis werd vervolgens, op verzoek van de andere Kamerleden, geannuleerd. Een unieke gebeurtenis voor twee ‘bevriende’ landen. Wilders zei daarna dat Turkije zijn „ware, vieze gezicht” had laten zien. Ook noemde hij premier Erdogan een „totale freak”.

Op zijn beurt waarschuwde de Turkse premier bijna een jaar geleden voor de „radicalisering” van de Nederlandse politiek. Hij zei zich toen zorgen te maken over de steun van de PVV aan het kabinetsbeleid. Kamerlid De Roon, van Wilders’ PVV, sprak in het najaar over een „islamitische aap” toen hij in een metafoor sprak over apen, mouwen en de Turkse premier Erdogan.

Niet verwonderlijk dus dat Wilders niet zo enthousiast is over het voorgenomen bezoek van de Turkse president Gül aan Nederland komende week – in het kader van de viering van 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije. In november riep Wilders de regering op af te zien van het bezoek. In een opinieartikel somde hij de bezwaren tegen Turkije en de komst van president Gül nog eens op. Turkije bedreigt Israël, Turkije ontkent de genocide op Armeniërs en president Gül transformeert de seculiere Turkse staat tijdens zijn presidentschap tot een islamitische staat.

Coalitiepartijen VVD en CDA trekken zich weinig aan van die oproep. Minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) heeft herhaaldelijk laten weten dat Gül welkom is. Vicepremier Maxime Verhagen (Economische Zaken, CDA) ging nog een stap verder: hij nodigde Gül uit, met in zijn kielzog een grote delegatie uit het Turkse bedrijfsleven, om naar de wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade te komen. Een ideale plek voor Nederlandse en Turkse zakenmensen om zaken te doen.

Ondanks de bezwaren van Wilders krijgt Gül in Nederland een vorstelijke ontvangst. Hem wacht een vol programma, met op donderdag een koninklijke treinrit met koningin Beatrix vanuit Den Haag naar de Floriade. Eindbestemming: Venlo. De thuisstad van PVV-leider Geert Wilders.

Huib Modderkolk