De concurrenten van de iPhone zijn nog niet duur genoeg

Dit jaar worden er bijna 700 miljoen smartphones verkocht. Twee fabrikanten weten overtuigend van die hype te profiteren: Apple en Samsung. Hun concurrenten zitten in de problemen en laten de prijzen dalen. Maar de Nederlandse consument blieft geen goedkope toestellen: hoe duurder, hoe beter.

‘Joh, ik heb er zelf drie gehad.” Sharita Dias, een 19-jarige verkoopster van elektronicaketen Saturn, wijst naar de aanbiedingenbak die tot de rand gevuld is met BlackBerry telefoons, à 99 euro. „Maar nu is de BlackBerry-hype voorbij. Alleen jonge klanten met weinig geld kopen zo’n ding. De rest vraagt meteen naar een iPhone of een Samsung.”

Duurdere telefoons verkopen tegenwoordig het beste, weet Sharita. „Met en zonder abonnement, dat maakt niet uit. Ik krijg hier ook zakenmensen binnen die zo 800 euro neerleggen voor de meest luxe iPhone.” De andere geheide verkooptopper is de Galaxy SII van Samsung, op Google Android.

Het is vijf jaar geleden dat Apple de iPhone introduceerde, maar de vraag naar smartphones blijft toenemen. Onderzoeksbureau IDC verwacht dat er wereldwijd komend jaar bijna 660 miljoen exemplaren verkocht worden, een stijging van 35 procent ten opzichte van 2011. Credit Suisse is nog optimistischer en rekent op 690 miljoen toestellen. Ter vergelijking: er worden dit jaar naar verwachting zo’n 370 miljoen computers en laptops verkocht.

Al groeit de markt, het aanbod van smartphones wordt dunner. De afgelopen weken maakten BlackBerry-maker Research in Motion, het Finse Nokia én HTC uit Taiwan teleurstellende cijfers bekend. Die berichten vormen een schril contrast met de juichende geluiden van Samsung en Apple, die allebei ongeveer 19 procent marktaandeel hebben. Hun afstand ten opzichte van Nokia (15 pct), RIM (10 pct) en HTC (9 pct) groeit.

Waarom hebben de pioniers op de telecommarkt het moeilijk? RIM hield te lang vast aan toestellen met een fysiek toetsenbord, in plaats van een aanraakscherm. Ook heeft RIM moeite met de ontwikkeling van een ‘app-vriendelijk’ besturingssysteem. In afwachting van BlackBerry OS 10 moet het Canadese bedrijf reorganiseren. Het nieuwe management wil zich richten op de zakelijke markt en laat de prijzen van de huidige BlackBerries dalen om niet nog meer klanten te verliezen. Maar RIM is niet hopeloos, laat het bedrijf weten: „Dit is een zeer dynamische en snel veranderende markt maar we zien nog genoeg kansen voor groei.”

Nokia heeft al een ingrijpende reorganisatie achter de rug en sloot een pact met Microsoft om telefoons met Windows te ontwikkelen. Die nieuwe generatie Lumia-toestellen verkoopt nog niet goed genoeg om een omzetdaling te voorkomen. Ondertussen verliest Nokia ook terrein aan de onderkant van de markt: in de opkomende economieën blijken voordelige Android-telefoons de plek in te nemen van Nokia-toestellen. Zo kan Samsung dit jaar de allergrootste telefoonmaker ter wereld worden.

HTC heeft een ander probleem. De Taiwanese fabrikant voerde in 2010 de eerste Android-hausse aan, maar de resultaten in 2011 vielen tegen. HTC’s winst daalde in het eerste kwartaal van 2012 zelfs met 70 procent – een teken dat de prijzen blijvend onder druk staan.

Gaat HTC Nokia en RIM achterna, of maakt het kans om de nummer drie te worden? Volgens Mark Moons, verantwoordelijk voor HTC Nederland, gokte het bedrijf afgelopen jaar verkeerd, maar is het tij nog te keren: „HTC scoorde goed in het middensegment in 2011, daar waar we dachten dat de groei zou zitten. Maar het verrassende was dat klanten juist kozen voor duurdere telefoons, boven de 500 euro. In dat topsegment was HTC niet dominant genoeg. De iPhone heeft een sterke aantrekkingskracht, daar moeten we in mee – liefst eroverheen.”

De nieuwe HTC-telefoons horen qua prijs in ieder geval in de eredivisie. Door de One X (zie hiernaast) voor 649 euro in de winkel te leggen rekent HTC af met het oude vooroordeel dat Android een goedkoop aftreksel is van de iPhone.

In Nederland is ruim 60 procent van alle verkochte toestellen een smartphone. Als de verkoopaantallen stijgen, dalen doorgaans de prijzen. Maar het vreemde is dat de top 5 van best verkochte toestellen amper goedkoper wordt. Ook nieuw geïntroduceerde toestellen liggen op hetzelfde prijsniveau.

Dat Nederlanders vaker kiezen voor duurdere modellen wordt bevestigd door de laatste cijfers van GfK Retail & Technology: in de maand februari was ruim 40 procent van de verkochte smartphones in de hoogste prijsklasse, boven 500 euro. Vorig jaar was dat nog 26 procent. Blijkbaar is de smartphone als alles-in-één apparaat zo onmisbaar dat consumenten geen moeite hebben te upgraden naar grotere schermen, snellere chips of een betere camera.

En natuurlijk lokt de subsidie van de telecomprovider. „Mensen willen best betalen”, zegt Moons van HTC, „maar ze weten door de subsidies vaak niet wat een toestel werkelijk kost.” Moons zou het niet erg vinden als de providers de kortingen op toestellen afschaffen. „Subsidies hebben de telefoonmarkt lange tijd aangejaagd. Maar als alles ‘nul euro’ kost, is er geen waardebesef meer.”