Syrië test wapenstilstand: drie doden bij betogingen

A national flag with a picture of Syria's President Bashar al-Assad is seen at the site of an explosion in an intelligence building in Damascus March 18, 2012. Two large explosions hit Damascus on Saturday, killing several security force personnel and civilians. REUTERS/Khaled al-Hariri (SYRIA - Tags: POLITICS CONFLICT CIVIL UNREST)
A national flag with a picture of Syria's President Bashar al-Assad is seen at the site of an explosion in an intelligence building in Damascus March 18, 2012. Two large explosions hit Damascus on Saturday, killing several security force personnel and civilians. REUTERS/Khaled al-Hariri (SYRIA - Tags: POLITICS CONFLICT CIVIL UNREST) Vandaag wordt de wapenstilstand in Syrië mogelijk op de proef gesteld. Foto Reuters / Khaled al-Hariri

Demonstranten in de Syrische stad Hama zijn beschoten door veiligheidstroepen, bij een samenkomst op een centraal plein in de stad. Er zouden drie doden zijn gevallen. Duizenden zijn de straat op gegaan om de wapenstilstand op de proef te stellen.

Volgens een activist in de stad, Mousab Alhamadee, openden de veiligheidstroepen het vuur waarbij een activist, collega van Alhamadee, omkwam. Gisteravond, zo vertelt Alhamadee via een Skypegesprek aan The Guardian, kwam al een 22-jarige man om in een dorp vlakbij Hama.

“Er is hier geen staakt-het-vuren van de kant van het regime. Ze handelen wel langzamer. Het aantal mensen dat ze doden is enkel kleiner. In plaats van honderd, doden ze er nu twintig of dertig. Dat is het verschil.”

Duizenden Syriërs de straat op

Vandaag zijn na het middaggebed volgens persbureau AP duizenden de straat op gegaan. Syriërs willen de door Syrië-gezant Kofi Annan ingestelde wapenstilstand op de proef stellen. Regeringstroepen zouden hebben gereageerd door in de lucht te schieten, maar berichten over beschietingen zoals in Hama zijn er weinig.

Vreedzame demonstraties moeten volgens het plan van Syrië-gezant Kofi Annan worden toegestaan, maar het Syrische regime heeft gezegd dat voor betogingen een vergunning moet worden aangevraagd. In steden en andere plaatsen bevinden zich ook nog tanks en troepen, ofschoon die volgens het plan in de kazernes moeten worden teruggetrokken.

Eerder vandaag werd sporadisch geweld gemeld, onder andere in een dorp aan de grens met Turkije, waar regeringsmilitairen een door soldaten van het Vrije Syrische Leger bemande post probeerden in te nemen. In het oppositiebolwerk Homs in Midden-Syrië sloegen vrijdag twee mortiergranaten in, meldde activist Abu Mohammed Ibrahim. In de stad waren donderdag na het ingaan van het staakt-het-vuren ook nog tien tankgranaten ontploft, maar dit viel in het niet bij de wekenlange beschietingen die Homs eerder moest verduren.

Het Syrische staatspersbureau meldde dat in de voorstad Jaramana bij Damascus een hooggeplaatste politie-officier in de deuropening van zijn woning was doodgeschoten.

‘Assad zal demonstraties niet toestaan’

Het lijkt niet waarschijnlijk dat het bewind van president Bashar Assad grote, langdurige demonstraties zal toestaan, schrijft persbureau AP. Een activist in Damascus, Maath al-Shami, zei dat op pleinen in de hoofdstad veel agenten in burger op de been waren om te verhinderen dat demonstranten ze bezetten. “Overal zijn auto’s van de Mukhabarat”, de gevreesde geheime dienst.

Annan zoekt steun voor vredesplan

Ondanks de voortdurende aanwezigheid van troepen en zware wapens van het regeringsleger in Syrische bevolkingscentra is de woordvoerder van Annan gematigd optimistisch dat diens plan voor de beëindiging van het geweld ‘relatief gerespecteerd’ wordt. Een eerste groep waarnemers van de Verenigde Naties staat klaar om Syrië binnen te gaan zodra de Veiligheidsraad naar verwachting later vrijdag het licht op groen zet, zei woordvoerder Ahmad Fawzi. Ook Syrië moet met de waarnemersmissie instemmen, die ongeveer 250 man zal omvatten.

Kofi Annan heeft de VN-Veiligheidsraad gevraagd in te stemmen met een waarnemersmissie en van Assad te eisen dat zijn troepen terugkeren naar de kazernes. Tot dusver hebben Rusland en China harde maatregelen van de raad tegen Syrië tegengehouden.

Annan heeft de afgelopen dagen beide landen en Iran bezocht om zo breed mogelijke steun voor zijn vredesplan te werven. De VN-ambassadeurs van Rusland en China noemden het staakt-het-vuren donderdag een belangrijke stap en verklaarden ook de implementatie van de overige punten van Annans plan te steunen. “Ik hoop dat de heer Annan één ding ook gauw voor elkaar krijgt - een glasheldere toezegging van de oppositie om een dialoog aan te gaan met de Syrische regering. Dat is tot nog toe niet gebeurd”, zei de Russische ambassadeur Vitali Tsjoerkin.