Palais de Tokyo is nu luxueus kraakpand

Het Palais de Tokyo in Parijs heeft na tien maanden verbouwing 22.000 vierkante meter expositieruimte. „De moderniteit van het gebouw verraste ons, omdat het van buiten zo monumentaal is.”

De centrale hal in het Palais de Tokyo, met op de achtergrond Ulla von Brandenburgs Death of a King.
De centrale hal in het Palais de Tokyo, met op de achtergrond Ulla von Brandenburgs Death of a King. Foto AP

Met duizenden stonden de kunstzinnige Parijzenaars gisteren tot laat in de avond aan te schuiven om mee te genieten van de ‘tussen-opening’ van het vernieuwde Palais de Tokyo. Een week voor de officiële opening besliste de nieuwe directeur Jean de Loisy om 30 uur ononderbroken de deuren open te gooien van het paleis dat met 22.000 vierkante meter voortaan de grootste expositieruimte voor hedendaagse kunst in Europa is. „Het heeft iets Berlijns”, reageerde een van de bezoekers, en dat is in Parijs tegenwoordig een groot compliment. Zeker als het om hedendaagse kunst gaat.

Tien maanden heeft het architectenduo Anne Lacaton en Jean-Philippe Vassal gewerkt aan het Palais de Tokyo, origineel gebouwd voor de wereldtentoonstelling van 1937. De architecten maakten 16.000 vierkante meter aan ruimte vrij die al jarenlang ongebruikt was gebleven. Het resultaat is dat van een uitgekleed luxueus kraakpand vol prachtige ruimtes, verspreid over vier etages. Het gebouw is gestript en tot de essentie teruggebracht, met betonnen vloeren, ruwe pilaren, zichtbare elektrische kabels, industriële ijzeren draaitrappen, en vooral erg veel grote ruimtes, alsof je van de ene loft naar de andere wandelt. Sommige onderdelen van het gebouw zijn uitbelicht om de moderniteit van het pand voor het voetlicht te brengen.

„We waren zelf verrast over de moderniteit van het gebouw binnenin, omdat het er van buitenaf zo monumentaal uitziet”, aldus Catalon. „We konden het gebouw zeer transparant maken, zonder veel obstakels. Dat geeft veel ruimte voor zowel de kunstenaars als de bezoekers.”

De architecten kregen de opdracht om het Palais de Tokyo zo te verbouwen dat kunstenaars ermee aan de slag kunnen, hun kunst kunnen integreren in het gebouw. Prachtig voorbeeld daarvan is Death of a King van de Duitse Ulla von Brandenburg, die in de centrale hal een kleurrijke skateramp heeft gebouwd die prachtig contrasteert met de grijstinten van het skelet van het gebouw. Het werk van Von Brandenburg is ook te zien tijdens de eerste Triënnale in het vernieuwde Palais, die volgende week vrijdag begint.

De Triënnale, die ‘la Force de l’Art’ uit het nabijgelegen Grand Palais moet vervangen, krijgt als eerste thema ‘intense proximité’ mee, intense nabijheid. Een bewuste keuze van de net aangestelde directeur Jean de Loisy, die af wil van het iets te Franse imago van het Palais de Tokyo. Kunstenaars zijn overal thuis, in verschillende landen en verschillende disciplines, en die kruisbestuiving wil Loisy tot bloei laten komen in de grote ruimtes van het Palais. Als een van de curatoren van de eerste Triënnale stelde hij Okwui Enwezor voor, een in Nigeria geboren Amerikaanse dichter en kunstcriticus die woont en werkt in New York en München.

Loisy, die vorig jaar nog verantwoordelijk was voor de Monumenta-tentoonstelling met Anish Kapoor in het Grand Palais, wil jaarlijks drie grote tentoonstellingen organiseren in het Palais de Tokyo. Eén groots retrospectief, vaak van een Fransman, en twee exposities van jonge, internationale kunstenaars. Om de persoonlijkheid van de kunstenaar te benadrukken krijgt die vrij spel in de hele expositieruimte, om eigen werk te creëren maar ook om dat van bevriende kunstenaars te tonen.

De eerste die die prachtige gelegenheid krijgt is de Franse kunstenaar Philippe Parreno, die veel met video werkt en samen met de Schot Douglas Gordon bekend werd met een film waarin 90 minuten lang alleen maar de bewegingen van de voetballer Zinedine Zidane werden geregistreerd, tijdens een wedstrijd met Real Madrid. Parreno heeft een vijftal kunstenaars uitgenodigd om mee te werken aan het project, onder wie opnieuw Gordon, de Fransman Pierre Huyghe (dit jaar ook te zien op Documenta 13 in Kassel) en de in New York werkende Argentijn Rirkrit Tiravanija. De tentoonstelling van Parreno is gepland voor de herfst van 2013.

Palais de Tokyo, Avenue du Président Wilson 13, Parijs. Vanaf 20 april open wo t/m ma. De Triënnale duurt tot 26 augustus. Info en kaarten: www.palaisdetokyo.com