Coalitie botst over rol corporaties

De Tweede Kamer sprak twee dagen lang over de toekomst van woningcorporaties. De wensenlijst bleek lang, de overeenstemming ver te zoeken. Maar het toezicht op de sector wordt strenger.

Woningcorporaties moeten weer gaan doen waarvoor ze zijn opgericht: woningen bouwen, verhuren, en een beetje fatsoenlijk onderhouden. Niks meer, niks minder. Het moet afgelopen zijn met investeringen in leefbaarheid, onderwijs, opvoeding en „geldverslindende commerciële avonturen”. Dat vinden coalitiepartij VVD en gedoogpartner PVV. Kamerlid Eric Lucassen (PVV): „We hebben de afgelopen jaren de vreemdste projecten voorbij zien komen”.

De afgelopen twee dagen werd in de Tweede Kamer gedebatteerd over een voorstel van minister Spies van Binnenlandse Zaken om de rol en bevoegdheden van corporaties aan te passen in de Woningwet. Het debat wordt in mei voortgezet. De toekomst van de corporaties ligt politiek gevoelig, omdat de overheid haar greep op de sector is kwijtgeraakt. De ergernis daarover in de Tweede Kamer is groot, zeker sinds de schandalen in de sector.

Het debat leidde tot een forse aanvaring tussen coalitiepartijen CDA en VVD. De liberalen vinden, net als de PVV, dat corporaties allerlei „corporatievreemde” taken uitvoeren, die door de gemeente moeten worden gedaan. Kamerlid Betty de Boer (VVD): „Corporaties hoeven niet te helpen bij repareren van hang- en sluitwerk, behangen, strijken en het doen van boodschappen”. Ook wil ze dat corporaties niet meer in commerciële projecten investeren.

De VVD stond daarmee lijnrecht tegenover coalitiepartner CDA, die daar juist wél een taak voor corporaties ziet weggelegd. Kamerlid Bas Jan van Bochove: „Er zal best wel eens een ongelukje gebeuren, maar in 99 van de 100 gevallen gaat het goed”. VVD’er De Boer: „U noemt Vestia een ongelukje?” Van Bochove: „Ik heb het niet over speculeren, maar een corporatie die winkels bouwt en de leefbaarheid zo verbetert, is prima”.

Van Bochove beschuldigde de VVD ervan afstand te nemen van het regeerakkoord, waarin staat dat corporaties mogen investeren met het oog op het maatschappelijk belang. De Boer: „Wij vullen dat regeerakkoord juist nader in”. Ze wil een uitzondering maken voor buurthuizen en zorginstellingen. Eind vorig jaar kwamen de coalitiepartijen ook al in botsing over de interpretatie van het regeerakkoord. Toen ging het over de vraag of het kabinet extra geld mocht uittrekken voor het invoeren van 130 kilometer op snelwegen. Het CDA vond van niet, de VVD van wel.

Ook minister Spies (Binnenlandse Zaken, CDA) wil dat corporaties meer doen dan alleen woningen verhuren. Ze zei dat de woningmarkt anders „opnieuw een klap krijgt”, omdat corporaties in 2010 57 procent van de nieuwbouw voor hun rekening namen.

Het ideologisch geladen debat leende zich uitstekend voor de eigen stokpaardjes. Zo wil de PvdA dat corporaties vooraf toestemming vragen voor grote investeringen en de SP meer rechten voor huurders. Door de verdeeldheid in de Kamer lijken weinig van de vele ingediende amendementen een meerderheid te halen. En dus blijft Spies’ voorstel, waarin het toezicht wordt versterkt en de mogelijkheid te investeren in commerciële projecten beperkt, in tact.