Kleuters laten ideeën stromen

In de filosofieles van juf Pascaline praten kleuters over grote thema’s.
In de filosofieles van juf Pascaline praten kleuters over grote thema’s.

Holland Doc: Kleine filosofen Ned. 2, 22:55 - 00.00 uur

„Kunnen mensen zien wat je denkt?”, vraagt juf Pascaline aan groep 1. Nee, schudden de kleuters. „Hoe kunnen mensen dan weten wat je denkt?” Jonathan, een klein jongetje met rastahaar, denkt na. „Je moet de gedachten eruit laten stromen”, antwoordt hij, terwijl hij naar zijn mond wijst.

Het is de eerste filosofieles voor de kleuters op de zwarte Jacques Prévertschool, even buiten Parijs. Een keer per week steekt de juf een kaarsje aan, en zo lang het kaarsje brandt, spreekt ze met de kinderen over thema’s als liefde, vriendschap, vrijheid en de dood.

De documentaire Ce n’est qu’un débutvan Rogier Kappers volgt de ontwikkeling van de kinderen gedurende het jaar. Die ontwikkeling is verbluffend. Waar de kleuters aanvankelijk moeite hebben bij de les te blijven, kunnen ze zich in de loop der tijd steeds beter uiten en op elkaar reageren.

Soms zijn de opmerkingen van de kinderen vooral vertederend – bijvoorbeeld wanneer de schattige Shana bloedserieus verklaart dat haar moeder intelligent is, „want ze zet nooit de Nutella in de ijskast”. Maar vaker komt het tot diepe bespiegelingen, bijvoorbeeld over de vraag of je binnen de hekken van het schoolplein vrij kunt zijn en of het leven nog wel zin heeft als je moeder er niet meer is.

Juf Pascaline haalt met oneindig veel geduld het beste in de kinderen naar boven. En laat zo zien hoe waardevol filosofie kan zijn.