Doe het dan maar voor de kinderen: je ex vergeven

Mandatory Credit: Photo By John Powell / Rex Features 'Just Divorced' cake 'JUST DIVORCED' CAKE
Mandatory Credit: Photo By John Powell / Rex Features 'Just Divorced' cake 'JUST DIVORCED' CAKE John Powell / Rex Features/Hol>

Je ex vergeven valt vaak aan te bevelen, volgens sociaal psycholoog Esther Kluwer (1968). Ze is senior docent en onderzoeker bij Sociale en Organisatiepsychologie aan de Universiteit Utrecht.

Wat gebeurt er als je een ander iets vergeeft?

„Dat heeft een positief effect op je eigen welbevinden. We zetten het in ons onderzoek onder meer tegenover wraak. De bredere achtergrond van het onderzoek is het grote belang van hechte relaties. Daarvoor doen we over het algemeen enorm ons best. Het blijkt ook echt slecht voor je te zijn als je geen hechte relaties hebt.”

Is dat niet een open deur?

„Waar ik telkens van opkijk, is de heftigheid van de gevolgen en van de gevoelens. Intieme relaties hebben allerlei lichamelijke effecten, bijvoorbeeld voor je hart en je bloedvaten. Patiënten die leden aan hartfalen zijn in een Amerikaans onderzoek vier jaar gevolgd. Van degenen met een gelukkig huwelijk leefde daarna nog driekwart, tegenover maar de helft met een ongelukkig huwelijk.

„Word je buitengesloten, zelfs bij een simpel spelletje bal overgooien, dan reageren dezelfde hersengebieden als bij fysieke pijn. Analyses van al die schietpartijen op scholen laten zien dat het in grote meerderheid gaat om daders die werden buitengesloten en gepest, en die meestal daarbovenop net een acute afwijzing hebben gehad.”

Wie vergeven we wel en niet?

„Hoe sterker de band die je met iemand hebt, des te meer ben je geneigd diegene te vergeven. Dat lijkt logisch, maar dat is het misschien niet: als nou je partner of een kennis je verjaardag vergeet, van wie vind je dat het ergst? Vergeef je iemand met wie je een sterke band hebt niet, dan verlaagt dat je welzijn. Een niet-vergeven kwestie blijft storen.

„Dat is vaak ook zo bij exen. Veel ex-partners hebben samen kinderen, en dan kun je je afvragen: is je ex wel je ex? Want je blijft elkaar op de ouderavonden en verjaardagen tegenkomen. Mensen met veel wraakgevoelens tegenover hun ex rapporteren zelf dat het met hun kinderen niet zo goed gaat. Dus ook voor de kinderen is vergeven goed.”

Begrijpelijk, maar doe het maar eens.

„Nou, je kunt het wel bevorderen. Vergeving blijkt omhoog te gaan als je mensen laat nadenken over wat de kwetsuur ze heeft opgeleverd. Benefit finding heet dat. Dus hoe erg de breuk ook was, het heeft je misschien nieuwe contacten gebracht, of sterker gemaakt. De aandacht op die manier verleggen, bevordert vergevingsgezindheid. In de crisisfase wordt dat nog niks, maar in de transitiefase en de herstelfase daarna, kun je beginnen met je perspectief een beetje aan te passen. Dat is nodig.

„Het is jammer dat relatietherapie nog steeds zo’n taboe is, bij mannen nog meer dan bij vrouwen. Het helpt namelijk heel goed, maar natuurlijk niet als partners niet of pas veel te laat komen.”

Morgen spreekt dr. Esther Kluwer over ‘(On)bestendige relaties’. 13.00 uur. Boothzaal, Universiteitsbibliotheek, Heidelberglaan 3, Uithof Utrecht. Toegang en broodjes gratis