Syrisch leger verhevigt aanvallen voor bestand

Syrië zegt dat het begonnen is met de terugtrekking van het leger uit de steden conform een VN-vredesplan. Maar veel wijst erop dat het regime juist grote schoonmaak houdt voor de VN-deadline afloopt.

Syrian youth stand in a building damaged by tank shells in a neighborhood of Damascus, Syria, after a raid by Syrian troops killed several rebels and civilians Thursday, April 5, 2012. Syrian troops launched a fierce assault Thursday, days ahead of a deadline for a U.N.-brokered cease-fire, with activists describing it as one of the most violent attacks around the capital since the year-old uprising began. (AP Photo)
Syrian youth stand in a building damaged by tank shells in a neighborhood of Damascus, Syria, after a raid by Syrian troops killed several rebels and civilians Thursday, April 5, 2012. Syrian troops launched a fierce assault Thursday, days ahead of a deadline for a U.N.-brokered cease-fire, with activists describing it as one of the most violent attacks around the capital since the year-old uprising began. (AP Photo) AP

Shehad is twee jaar oud en herstelt van een schampschot van een Syrische sluipschutter. Een tante wiegt haar zachtjes in slaap want Shehads moeder is drie maanden eerder doodgeschoten toen ze de vuilniszakken buiten zette in Al-Qusayr, het eerste Syrische stadje over de Libanese grens. „Ze schieten op alles wat beweegt”, zegt haar vader.

Vorige week zondag werd Shehad door een oom Syrië uit gesmokkeld. Haar vader en grootmoeder staken gewoon legaal de grens over. „Ze zijn altijd op zoek naar gewonden”, legt de vader uit. „Wie gewond is, is meteen verdacht.” Dan dreigen verhoren en mogelijk ook een reisverbod.

De familie kreeg onderdak in een moskee in aanbouw in een stadje in Noord-Libanon. Een plastic zeil bakent de woning af. Welk stadje mogen we niet zeggen van de locoburgemeester. Er zitten hier namelijk ook strijders van het Vrije Syrische Leger – ze zitten koffie te drinken in het kantoor van de adjunct-burgemeester – en dat wordt liever niet aan de grote klok gehangen.

In dit deel van Libanon zijn de dorpjes en steden afwisselend christelijk, sunnitisch of shi’itisch. Deze plaats is sunnitisch, zoals de meeste Syrische vluchtelingen. „De omliggende dorpen zijn allemaal pro-Assad”, zegt de adjunct-burgemeester. „De Syriërs komen hier omdat ze weten dat ze hier welkom zijn.”

In een huis in de buurt ligt een 24-jarige jongen onder een deken. Hij laat zich ‘Aboe Amr’ noemen. Aboe Amr en zijn broer Aboe Bakr, 25, zijn smokkelaars van de ‘Faroek-brigade’ van het Vrije Syrische Leger in Al-Qusayr, zo genoemd naar een volgeling van de profeet. Aboe Amr werd vorige week in de schouder geschoten terwijl hij vijftien families over de grens smokkelde. „We lagen onder vuur van zowel het Syrische als het Libanese leger”, zegt Aboe Amr. Het incident, waarbij volgens Aboe Amr drie mensen werden gedood, werd in sommige media uitgelegd als een Syrische invasie van Libanon.

De televisie staat op Al-Arabiya afgestemd. De zender heeft beelden bemachtigd die zijn gemaakt met de telefoon van een Syrische soldaat. De soldaten lijken zich te vermaken terwijl ze vanaf een dak schieten met sluipschuttergeweren.

Aboe Amr zegt dat hij het wel begrijpt. „Die soldaten zijn al maanden geïsoleerd van hun families en ze zijn verstoken van onafhankelijk nieuws. Alleen zo slaagt het regime erin hen te doen vechten.”

Daarom gelooft Aboe Amr ook niet dat president Bashar Assad echt van plan is het leger terug te trekken uit de steden, een belofte die Damascus heeft gedaan in het kader van het laatste vredesplan van de Verenigde Naties en de Arabische Liga. De deadline voor de terugtrekking is dinsdag. „Als Assad de soldaten naar huis stuurt, keren ze nooit meer terug”, zegt Aboe Amr. „Als dat gebeurt, is het afgelopen”, beaamt zijn broer, Aboe Bakr, „dan is Syrië bevrijd.”

Damascus heeft gezegd dat de terugtrekking al is begonnen in Idlib, Zabadani en Deraa, maar informatie afkomstig van activisten in Syrië suggereert dat er in de aanloop naar de VN-deadline juist heviger wordt gevochten dan ooit. Het Avaaz-netwerk meldde zware gevechten in Idlib, waar woensdag 64 mensen zouden zijn gedood. In Idlib zijn ook gevechtshelikopters ingezet, blijkt uit videobeelden. Donderdag vluchtten 2.800 mensen uit die regio naar het naburige Turkije. In Homs zijn de afgelopen week volgens activisten minstens 120 mensen gedood. Ook in Douma, Saqba en Arbeen, buitenwijken van Damascus, en rondom Aleppo wordt gevochten. De informatie is moeilijk verifieerbaar.

VN-gezant Kofi Annan preciseerde gisteren dat alle partijen de gevechten moeten staken om zes uur ’s ochtends op 12 april, twee dagen na de deadline voor de terugtrekking van de regeringstroepen uit de steden.

Vanuit Aleppo bevestigt een activist die zich Bakri Halabi laat noemen dat de legertanks zich inderdaad hebben teruggetrokken naar dorpen in de buurt. „Maar de stad zelf wordt nog altijd volledig gecontroleerd door de veiligheidsdiensten en de shabiha”, de pro-regeringsmilities, zegt Halabi.

De Syrische ambassadeur bij de VN, Bashar Ja’afari, merkte deze week op dat Annans vredesplan niet rept over de politie of andere veiligheidsdiensten. Die vallen niet onder de deadline, zei hij, „omdat hun taak is de burgerbevolking te beschermen”. Ook Halabi zegt dat de terugtrekking van het leger, als ze plaatsvindt, een geweldig impact kan hebben op het terrein. „Als je het leger verwijdert, gaan de mensen gegarandeerd weer massaal de straat op. Er zullen nog altijd doden vallen maar het zal een eerlijker strijd zijn.”