‘Rotterdam zit op het bot, het piept en kraakt’

Wethouder van financiën Jantine Kriens legt uit waarom Rotterdam het aantal ambtenaren drastisch inkrimpt. „Niemand durft te kiezen.”

Het móést gebeuren, zegt ze. De omvang van het ambtenarenapparaat van Rotterdam zou een keer aangepakt worden. „Want we zijn lui geweest”, vindt wethouder Jantine Kriens (financiën, PvdA). Gemeenten hebben de neiging om bij elk nieuw college nieuwe ambtenaren aan te nemen, zegt Kriens. „Zonder zich eens af te vragen: doen we het nog wel slim?”

Doet Rotterdam het nog wel slim?

„Nee. We hadden zeventien gemeentelijke diensten die allemaal hun eigen personeelsbeleid voerden. Dan ben je niet handig bezig. Of we doen taken die niet bij een gemeente thuishoren: het beheer van begraafplaatsen bijvoorbeeld. Voorheen maakte dat niet uit. Er was geld genoeg, de wereld was simpel. Men keek niet op een ambtenaar meer of minder.”

Dat klinkt alsof het niet moeilijk is om die 2.500 boventallige ambtenaren aan te wijzen.

„Toch wel. Natuurlijk: een deel kun je opvangen door efficiënter te werken. Maar we moeten ook moeilijke keuzes maken. Houden we ambtenaren in dienst die graffiti van de muren halen? Nee? Dan moet het nog wel gebeuren. Je komt op het punt dat je meer gaat vragen van je inwoners. De gemeente kan niet alles meer doen. Er is gewoon geen geld voor. De financiële situatie waar we nu in zitten, is geen tijdelijk dipje. Het wordt nooit meer zoals het was. Deze ontslagronde is een voorbereiding op een tijd van weinig overheidsmiddelen.”

Is dit wel de laatste ontslagronde? In het Catshuis broedt het kabinet op nog meer bezuinigingen.

„Nog verder inkrimpen lukt gewoon niet. We zitten in Rotterdam zo ongeveer op het bot. Het piept en kraakt. Als het kabinet nog meer bezuinigingen over de schutting van gemeenten gooit, komen de echt belangrijke overheidstaken in het geding. Dan kan de handhaving niet gewaarborgd blijven. Dan wordt de stad vuiler. Dan heb je een structureel gat in je begroting.”

Dreigt Rotterdam failliet te gaan?

„We hebben voldoende weerstandsvermogen om dat te voorkomen. Rotterdam bezit veel vastgoed. Alleen: dat kun je in deze tijd niet zomaar even verkopen. Ja, de prognoses zijn buitengewoon ernstig.

„Het kabinet zou zich met extra bezuinigingen bij de gemeenten ook in eigen voet schieten. De grote steden vormen de motor voor de economie. Als we niet oppassen, is er straks alleen nog maar geld om ambtenaren te betalen en niet om te investeren in de stad. Dan heb je dus alleen mensen die aan het loket uitkeringen verstrekken, geen ambtenaren die zorgen dat ze weer aan het werk gaan. Dat kost uiteindelijk nog meer geld.”

Waar moeten de bezuinigingen dan gehaald worden?

„De regering moet het lef hebben hervormingen door te voeren. De discussie over de hypotheekrenteaftrek is illustratief voor de verlamming van de politiek. We zitten allemaal als konijnen in een koplamp te staren. Niemand durft een keuze te maken. Dat is desastreus voor het consumentenvertrouwen, voor de vitaliteit die nodig is om de economie weer draaiende te krijgen. Ik begin er steeds bozer over te worden. Bewéég nou eens!”