Kabinet wil Somalische piraten ook aan de wal bestrijden

Mariniers op fregat Hr. Ms. De Ruyter escorteren het Nederlandse vrachtschip Jumbo Javelin in de Golf van Aden. Foto AP / Tom Maliti

Het kabinet heeft besloten om Somalische piraten harder aan te pakken. Ook piratenkampen op de Somalische kust kunnen vanaf nu worden aangepakt. Dat heeft premier Rutte na afloop van de ministerraad bekendgemaakt.

In een Artikel 100-brief aan de Tweede Kamer informeert het kabinet de Tweede Kamer over dit besluit van de Europese Unie. Het gaat om een wijziging in het operatieplan Atalanta, de piraterijbestrijdingsmissie van de EU. Tijdens de persconferentie liet Rutte weten dat het nieuwe optreden gebonden is aan strikte uitvoeringscriteria en dat het is uitgesloten dat militairen aan land gaan. Rutte:

“Het betekent dat we nu slimmer, pro-actiever kunnen optreden tegen piraten. We kunnen piraten niet alleen op zee aanpakken maar ook hun infrastructuur op de kust. Er zal geen sprake zijn van boots on the ground en de inzet moet altijd proportioneel zijn.”

Rutte wilde geen mededelingen doen over de manier waarop de infrastructuur wordt aangepakt.

‘Hillen al langer voorstander van robuuster optreden’

In NRC Handelsblad schrijft Juurd Eijsvoogel, redacteur internationale betrekkingen, vandaag dat de regering de komende weken zal proberen het parlement te overtuigen dat bestrijding van de piraten aan de wal een goed plan is, ondanks de extra risico’s van zo’n aanpak. Eijsvoogel:

“Minister Hillen is al lang een voorstander van een robuuster optreden tegen de piraterij bij de Hoorn van Afrika. Hij was dan ook tevreden toen de Europese ministers het daarover vorige maand eens werden. De bedoeling is om met helikopters of vanaf oorlogsschepen wapen- of brandstofdepots van de piraten kapot te schieten, of buitenboordmotoren en schepen die aan de kant liggen te vernietigen. Zo hoopt men, na vier jaar bestrijding van de piraterij op zee, meer greep op het probleem te krijgen.”

‘Strikt genomen geen toestemming Kamer nodig’

In de krant schijft redacteur Emilie van Outeren vandaag dat Artikel 100 van de grondwet voorschrijft dat het kabinet het parlement vooraf informeert als het de krijgsmacht wil inzetten “ter handhaving of bevordering van de internationale rechtsorde”. Van Outeren:

“Strikt genomen is het dus niet zo dat de Tweede Kamer toestemming geeft voor zulk internationaal optreden. Maar in de praktijk wil geen kabinet levens van eigen militairen op het spel zetten zonder steun van een meerderheid van de volksvertegenwoordiging.

VVD en CDA hadden een militaire missie in Afghanistan kunnen optuigen zonder toestemming van de Kamer, maar wrongen zich in bochten om oppositiepartijen achter de Kunduzmissie te scharen. Ook een fundamentele verandering van het mandaat van een missie, zoals het op land bestoken van piraten die eerder alleen op zee werden aangepakt, vraagt om een artikel 100-brief.”

Het is de vraag of de PVV de uitbreiding van de missie zal steunen, aangezien de partij vindt dat de bestrijding van piraterij niet in EU maar in NAVO-verband moet plaatsvinden. In dat geval is steun van de oppositie essentieel.

De maritieme EU-operatie tegen piraterij bij de Hoorn van Afrika, onder de codenaam Atalanta en onder dekking van de VN-Veiligheidsraad, ging in december 2008 van start.

NAVO-missie ook uitgebreid

Het kabinet heeft ook besloten om de bijdrage aan de NAVO-missie Ocean Shield tegen de piraterij te wijzigen. Het kabinet zet daarbij twee marineschepen in. Eerder werd maar één vaartuig ingezet. Ook gaat opnieuw een onderzeeboot naar het gebied, wordt één schip uitgerust met een onbemand vliegtuig en gaan een paar kleinere schepen mee aan boord. Zo kan een groter gebied worden bestreken.

Lees meer over de aanpak van de piraterij bij de Hoorn van Afrika in NRC Handelsblad of in de digitale editie.