Blijdorp gaat, minimarsjes mogen blijven

Madurodam was te lang een artiest die teerde op oude successen. Zaterdag opent een gemoderniseerde versie van de miniatuurstad.

Anderhalve week voor de grote opening zijn bouwvakkers nog volop in de weer. Met een bouwhelm op overziet algemeen directeur Joris van Dijk het gerenoveerde Madurodam. „Ik heb me laten vertellen dat we op schema liggen, daar houd ik me maar aan vast.” Aanstaande zaterdag gaat het park, na een sluiting van vijf maanden, weer open voor publiek.

Madurodam is volgens Van Dijk zo’n plek waar iedere Nederlander in zijn leven zeker drie keer komt: als kind, als ouder en als grootouder. Sinds de opening trok de miniatuurstad 50 miljoen bezoekers. Met een naamsbekendheid van 96 procent mag je volgens de directeur spreken van „cultureel erfgoed”. Tot 2000 trok Madurodam op jaarbasis altijd een miljoen of meer bezoekers. Maar daarna kwam de klad erin, met in 2011 ‘slechts’ 545.000 bezoekers.

Van Dijk zoekt de oorzaak niet alleen in toegenomen concurrentie in vrijetijdsbesteding zoals het zondagse winkelen, maar ook bij de miniatuurstad zelf. Madurodam was een artiest die te lang op oude successen teerde, maar nog wel de sympathie van het publiek had. Om de sympathie vast te houden en nieuwe bezoekers te trekken, moest er volgens Van Dijk wat gebeuren. „Het concept was verouderd. Madurodam is al 60 jaar kijken en niet aankomen, terwijl onze kerndoelgroep – kinderen van 6 tot 12 jaar – tegenwoordig constant interactief bezig is op spelcomputers en smartphones.”

Van zien naar doen, dat is volgens Van Dijk de belangrijkste verandering van het vernieuwde Madurodam. Verspreid over het park zijn 49 touchscreens geplaatst waarop bezoekers filmpjes kunnen bekijken. Daarin komen feiten over Nederland langs, zoals hoeveel bloemen dagelijks worden geveild. Ook kunnen vragen worden beantwoord. Voorheen bleef de interactiviteit beperkt tot het inwerpen van een dubbeltje, waarna een blusboot een ‘brand’ bluste. Nu kunnen bezoekers onder meer containers volladen in de Rotterdamse haven en door te pompen de Oosterscheldekering sluiten.

Het 60-jarige bestaan was niet alleen een aanleiding voor de grootste verbouwing uit de geschiedenis, het was ook het moment om in de spiegel te kijken, zegt Van Dijk. De directie stelde zichzelf de vraag wat het park wil uitdragen. Van Dijk: „Een mooi gebouw alleen is niet voldoende, er moet een verhaal achter zitten. Nieuwe gebouwen moeten uniek zijn en bezoekers trots op Nederland maken. We zijn een handelsnatie en staan bekend om de strijd tegen het water. Dat soort thema’s krijgen volop de ruimte.”

Hoewel Madurodam het volgens directeur Van Dijk vooral moet hebben van nostalgie, gaat de miniatuurstad niet voorbij aan de modernisering van de samenleving. De poppetjes hebben mobieltjes, dragen hoofddoeken of zitten op een bakfiets.

Madurodam heeft zes maquettes erbij gekregen: die van Paleis Het Loo, de bloemenveiling van FloraHolland, het Woudagemaal, het Prinsenhof, de molens van de Kinderdijk en de eerste Heinekenfabriek. Daarnaast zijn 54 maquettes vernieuwd. Een moskee heeft Madurodam (nog) niet.

In de loop der jaren zijn ook objecten verdwenen uit de miniatuurstad, zoals Diergaarde Blijdorp en een Rotterdamse golfbaan. Van Dijk: „Een dierentuin en een golfbaan zijn nu eenmaal geen unieke fenomenen voor Nederland.” Ook verdwenen is een geplande terminal van Schiphol, waarop Madurodam met een maquette een voorschot had genomen. De echte terminal er nooit gekomen.

De grote publieksfavorieten, zoals de Marsfabriek waaruit bezoekers voor tien eurocent een Marsje krijgen, zijn gebleven. En ze zullen blijven, bezweert de directeur: „Wat goed is, moet je niet veranderen.”