Sexy filmpje

Als je met een geile en oplossingsgerichte viral op een collectieve wensgedachte inspeelt, ligt de wereld aan je voeten. Kijk naar Kony2012. Wensgedachte: ik wil vanachter mijn computer iets voor de rest van de wereld betekenen. Oplossing: laten we met een like-knop een Oegandese warlord ten val brengen. Nog één: ging journalistiek maar weer de diepte in en was het hijgerige van ‘de media’ maar verleden tijd. Twee Britse journalisten vertelden eind februari in een sexy filmpje hoe we met z’n allen die droom waar kunnen maken. In dertig dagen ontvingen ze van 2.566 donateurs 140.000 dollar.

Deze nerds, Jim Giles (schreef voor Nature en The Economist) en Bobbie Johnson (The Guardian en The New York Times), stoorden zich aan oppervlakkige en op pageviews gerichte internetjournalistiek. Daarom bedachten ze Matter, een betaald magazine over technologie en wetenschap dat één diepgravend verhaal per week brengt. Niet zomaar een stukkie, maar „gripping exposes of online crime, untold tales of environmental threats, inside stories about revolutionary technologies and exclusive reports from the most controversial research labs.” En dan ook nog eens meeslepend geschreven.

Naar eigen zeggen plaatsten ze het idee als alternatieve vorm van marktonderzoek op Kickstarter, een crowdfundingplatform waar ondernemende creatievelingen donaties kunnen ophalen voor een idee.

Binnen 48 uur stond de teller op 75.000 dollar. Een paar vage beloftes en krachtige statements waren voor de mensen die naar betere journalistiek verlangen genoeg om naar de portemonnee te grijpen.

Dat stuitte op nogal wat kritiek. Een tegenstander schreef: „This project is just something cute, like a meme-of-the-week. It lacks a thorough plan.”

Giles en Johnson voelden zich genoodzaakt hun idee verder toe te lichten. Ze vertelden dat een editie van Matter 99 dollarcent kost en beschikbaar is op onder andere de Kindle en iPad.

Daarmee spelen ze slim in op de ebookshype binnen de journalistiek. Sommige auteurs verdienen via Amazon en nieuwssites als atavist.net tienduizenden dollars met verhalen die door hun lengte niet in een krant of een magazine passen en te kort zijn voor een boek.

Maar dat is niet de belangrijkste reden dat ik hun initiatief toejuich. Het stoerste aan Matter is dat Giles en Johnson niet rustig afwachten tot iemand anders de journalistiek nieuw leven inblaast, maar dat ze zelf hun vak opnieuw proberen uit te vinden. Natuurlijk kun je van tevoren de Kony-interpretatie van de journalistiek neersabelen – ‘de oprichters zijn te onbekend‘, ‘crowdfunded journalistiek is niet onafhankelijk‘ en ‘alle donateurs zijn meelopers‘ – , maar Giles en Johnson steken tenminste de handen uit de mouwen. Resultaat: 140.000 dollar startkapitaal voor hun journalistieke droom. Ik ben nu vooral heel benieuwd naar Matter, jaargang 1, nummer 1.